Nəsib MəhəməliyevMilli Məclisin deputatı
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasına səfəri çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə Naxçıvanın bu günü və gələcək inkişaf perspektivləri baxımından mühüm siyasi və ictimai əhəmiyyət daşıyır. Müsahibədə Naxçıvanın təhlükəsizliyi, iqtisadi inkişafı, nəqliyyat-kommunikasiya imkanları, enerji potensialı, sənaye, şəhərsalma, sosial məsələlər və regionun Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasındakı yeri barədə geniş fikirlər səsləndirilib.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana 17-ci səfərinin özü də dövlətin bu qədim Azərbaycan torpağına xüsusi diqqətinin göstəricisi kimi qiymətləndirilə bilər. Dövlət başçısı müsahibəsində qeyd edib ki, hər səfərin öz mənası və nəticələri var və illər ərzində Naxçıvanın ümumi inkişafının təmin edilməsi istiqamətində mühüm layihələr həyata keçirilib. 11 avqust səfəri çərçivəsində keçirilən tədbirlər isə əvvəlki illərdə görülən işlərin davamı kimi təqdim olunub.
Müsahibədə xüsusi diqqət çəkən məsələlərdən biri Naxçıvanın təhlükəsizliyi və müdafiə potensialının gücləndirilməsidir. Prezident İlham Əliyev Naxçıvanın coğrafi xüsusiyyətlərini nəzərə alaraq onun təhlükəsizliyinə daim xüsusi diqqət göstərildiyini vurğulayıb.Səfər çərçivəsində Əlahiddə Ümumqoşun Orduda yeni yaradılan komando hərbi hissələrinə Döyüş bayraqlarının təqdim edilməsi də bu siyasətin praktiki göstəricilərindən biri olub. Prezidentin sözlərinə görə, Naxçıvanın müdafiə potensialının gücləndirilməsi uzun illər ərzində prioritet istiqamətlərdən biri olub.
Bu yanaşmanın əsas mahiyyəti ondan ibarətdir ki, Azərbaycanın bütün ərazilərində təhlükəsizlik və sabitlik təmin olunmadan davamlı sosial-iqtisadi inkişaf mümkün deyil. Naxçıvanın xüsusi coğrafi mövqeyi isə burada təhlükəsizlik məsələsinə əlavə diqqət tələb edir.
Müsahibənin mühüm hissəsi Naxçıvanın sosial-iqtisadi inkişafına həsr olunub. Son illərdə regionda infrastrukturun yenilənməsi, sənaye müəssisələrinin yaradılması, nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi və sosial obyektlərin istifadəyə verilməsi istiqamətində mühüm addımlar atılıb.
11 avqust səfəri çərçivəsində Naxçıvan Sənaye Parkının təməlinin qoyulması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Sənaye parkının yaradılması Naxçıvanda istehsal imkanlarının artırılmasına, yeni müəssisələrin formalaşmasına, sahibkarlığın inkişafına və yeni iş yerlərinin yaradılmasına şərait yarada bilər.
Naxçıvanın iqtisadi potensialının genişləndirilməsi yalnız muxtar respublikanın daxili inkişafına deyil, Azərbaycanın ümumi iqtisadi gücünün artırılmasına da xidmət edir.
Naxçıvanın coğrafi mövqeyi onun inkişafında nəqliyyat məsələsini xüsusi əhəmiyyətli edir. Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvan arasında birbaşa quru bağlantısının olmaması uzun illər ərzində regionun iqtisadi və logistika imkanlarına təsir edən amillərdən biri olub. Müsahibədə və səfər çərçivəsində səsləndirilən fikirlər göstərir ki, gələcək dövrdə Naxçıvanın nəqliyyat bağlantılarının genişləndirilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri olaraq qalacaq.
Naxçıvanın dəmir yolu infrastrukturunda aparılan yenidənqurma işləri, yeni nəqliyyat layihələri və regionun beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinə inteqrasiyası onun iqtisadi potensialını daha da artırmaq imkanına malikdir. Səfər zamanı Prezident dəmir yolu infrastrukturu ilə tanış olub və elektrik mühərrikli yeni avtobuslara baxıb.
Naxçıvanın gələcək inkişafı məsələsi regional kommunikasiyaların açılması perspektivi ilə də sıx bağlıdır.
Zəngəzur istiqamətində nəqliyyat bağlantısının yaradılması Azərbaycan üçün Naxçıvanla daha səmərəli əlaqənin qurulması, Türkiyə ilə nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsi və regionun tranzit imkanlarının artırılması baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır.
Belə bir bağlantının reallaşması Naxçıvanın coğrafi mövqeyini iqtisadi üstünlüyə çevirmək üçün yeni imkanlar yarada bilər. Naxçıvan Azərbaycan, Türkiyə və İran arasında mühüm nəqliyyat və ticarət qovşaqlarından birinə çevrilə bilər.
Bu perspektiv regionda sülh və əməkdaşlığın iqtisadi dividendlərinin artmasına da imkan yarada bilər.
Müsahibə ilə bağlı yayılan materiallarda Naxçıvanın enerji potensialına xüsusi diqqət yetirilməsi də diqqət çəkir. Naxçıvanda enerji istehsalının artırılması, yeni enerji layihələrinin həyata keçirilməsi və regionun gələcəkdə enerji ixrac edən əraziyə çevrilməsi perspektivləri səsləndirilib.
Bu, Naxçıvanın iqtisadi inkişafı üçün olduqca əhəmiyyətli istiqamətdir. Enerji imkanlarının genişləndirilməsi yeni sənaye müəssisələrinin fəaliyyətinə, sahibkarlığın inkişafına və regionun investisiya cəlbediciliyinin artmasına müsbət təsir göstərə bilər.
Xüsusilə bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadə Naxçıvanın uzunmüddətli inkişaf strategiyasının mühüm istiqamətlərindən biri ola bilər.11 avqust səfərində Prezidentə "Naxçıvan şəhərinin 2044-cü ilədək inkişafına dair Baş Plan" təqdim olunub. Bu sənəd Naxçıvanın uzunmüddətli şəhərsalma və inkişaf perspektivlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Baş planın əsas məntiqi şəhərin gələcək inkişafının sistemli şəkildə həyata keçirilməsidir. Əhali artımı, yeni yaşayış massivlərinin salınması, nəqliyyat infrastrukturunun inkişaf etdirilməsi, yaşıllıq zonalarının genişləndirilməsi, sosial obyektlərin artırılması və şəhərin müasir standartlara uyğunlaşdırılması qarşıdakı dövr üçün əsas istiqamətlərdən ola bilər.Bu yanaşma Naxçıvanın yalnız bu gününün deyil, gələcək onilliklərinin də planlaşdırıldığını göstərir.
Naxçıvanda sosial siyasətin gücləndirilməsi də səfərin mühüm istiqamətlərindən biri olub. DOST Agentliyinin Naxçıvan Regional DOST Mərkəzinin açılması və Naxçıvan şəhərində sosial evlər kompleksinin təməlinin qoyulması dövlətin sosial siyasətinin regionlarda da genişləndirilməsinin göstəriciləridir.
Sosial evlərin inşası, sosial xidmətlərin əlçatanlığının artırılması və yeni iş yerlərinin yaradılması əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsinə yönəlmiş tədbirlərdir.
Belə layihələr Naxçıvanda insanların yaşayış səviyyəsinin yaxşılaşdırılması ilə yanaşı, gənclərin və ailələrin regionda qalmasına və məskunlaşmasına da müsbət təsir göstərə bilər.
Turizm və tarixi irsin qorunması
Naxçıvan zəngin tarixi-mədəni irsə malik olan bölgədir. Möminə xatun türbəsi, Əcəmi Naxçıvaninin irsi və digər tarixi-memarlıq abidələri regionun turizm potensialının əsasını təşkil edir.
11 avqust səfərində Möminə xatun türbəsində aparılan bərpa işləri ilə tanışlıq və memar Əcəmi Naxçıvaninin abidəsinin açılışında iştirak bu istiqamətin də dövlət diqqətində olduğunu göstərir.
Tarixi irsin qorunması ilə müasir turizm infrastrukturunun yaradılması paralel aparıldıqda Naxçıvanın Azərbaycanın mühüm turizm mərkəzlərindən birinə çevrilməsi üçün imkanlar daha da genişlənə bilər.
Naxçıvan, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur: vahid inkişaf yanaşması
Müsahibə ilə bağlı yayılan məlumatlarda Naxçıvan, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun vahid konsepsiya əsasında inkişaf etdirilməsi məsələsi də diqqət çəkir.
Bu yanaşma Azərbaycanın müxtəlif regionlarının potensiallarının bir-birini tamamlamasına əsaslanır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa-quruculuq layihələri kimi, Naxçıvanda da müasir infrastrukturun yaradılması, iqtisadi aktivliyin artırılması və əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətidir.Bu baxımdan Naxçıvanın inkişafı ümummilli inkişaf strategiyasının tərkib hissəsi kimi qiymətləndirilir.
Prezident İlham Əliyevin 11 avqust müsahibəsindən çıxan əsas nəticələrdən biri Naxçıvanın gələcəyinə uzunmüddətli və kompleks yanaşmanın formalaşdırılmasıdır.Burada söhbət yalnız ayrı-ayrı obyektlərin tikintisindən getmir. Məqsəd təhlükəsiz, müasir, iqtisadi cəhətdən güclü, nəqliyyat baxımından əlçatan, enerji imkanları geniş və sosial infrastrukturu inkişaf etmiş Naxçıvan modelinin formalaşdırılmasıdır.Məhz buna görə səfər çərçivəsində hərbi, sosial, iqtisadi, nəqliyyat, enerji və şəhərsalma istiqamətlərinin bir arada təqdim olunması təsadüfi deyil. Bu, Naxçıvanın inkişafına kompleks yanaşmanın göstəricisidir.
Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvan səfəri çərçivəsində Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə Naxçıvanın inkişafının yeni mərhələsi haqqında mühüm mesajlarla zəngindir.
Müsahibə və səfər çərçivəsində təqdim olunan layihələr göstərir ki, qarşıdakı illərdə Naxçıvanın inkişafında bir neçə əsas istiqamət ön plana çıxacaq: təhlükəsizliyin daha da möhkəmləndirilməsi, sənayenin inkişafı, nəqliyyat-kommunikasiya imkanlarının genişləndirilməsi, enerji potensialının artırılması, sosial layihələrin həyata keçirilməsi, şəhərsalmanın müasirləşdirilməsi və turizmin inkişafı.
Ən mühüm məqam isə Naxçıvanın Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasındakı yerinin daha da möhkəmlənməsidir. Naxçıvanın regional nəqliyyat, enerji, sənaye və turizm imkanlarının artırılması həm muxtar respublikanın sosial-iqtisadi inkişafına, həm də Azərbaycanın Cənubi Qafqazda və daha geniş coğrafiyada iqtisadi və strateji mövqeyinin güclənməsinə xidmət edə bilər.
11 avqust səfəri bu baxımdan sadəcə növbəti rəsmi səfər deyil, Naxçıvanın uzunmüddətli inkişafının müxtəlif istiqamətlərini bir araya gətirən mühüm siyasi və sosial-iqtisadi hadisə kimi qiymətləndirilə bilər. Azərbaycanın dövlət siyasətinin əsas məqsədlərindən biri olan güclü iqtisadiyyat, yüksək sosial rifah, təhlükəsiz və müasir yaşayış mühiti Naxçıvanın inkişafı nümunəsində də öz ifadəsini tapır.