Sizin reklam burada
Sizin reklam burada
  • Azərbaycan–Vyetnam əməkdaşlığında yeni iqtisadi üfüqlər: siyasi etimaddan qarşılıqlı investisiya və strateji iqtisadi tərəfdaşlığa doğru

    Musa Süleymanov 

    Əməkdar mühəndis,

    İş adamı


    Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibəsi iki ölkənin iqtisadi münasibətlərində yeni imkanların, regional əməkdaşlığın və uzunmüddətli tərəfdaşlığın konturlarını müəyyənləşdirir

    Beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əməkdaşlığın dayanıqlılığı yalnız siyasi dialoqun intensivliyi ilə deyil, həm də bu dialoqun iqtisadi nəticələrə çevrilməsi ilə ölçülür. Azərbaycan ilə Vyetnam arasında münasibətlərin hazırkı inkişaf mərhələsi də məhz bu baxımdan xüsusi diqqət çəkir. Tarixi dostluq, qarşılıqlı siyasi etimad və beynəlxalq platformalarda formalaşmış həmrəylik artıq yeni iqtisadi əməkdaşlıq modelinin əsasını təşkil edir.

    Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə verdiyi müsahibə bu reallığı bir daha təsdiqləməklə yanaşı, iki ölkənin qarşılıqlı iqtisadi potensialından daha səmərəli istifadə olunmasının zəruriliyini ön plana çıxarır.

    Dövlət başçısının müsahibəsində diqqət çəkən əsas məqamlardan biri budur ki, Azərbaycan–Vyetnam iqtisadi münasibətləri mövcud ticarət göstəriciləri ilə məhdudlaşmamalı, daha geniş investisiya, istehsal, enerji, nəqliyyat və texnoloji əməkdaşlıq müstəvisinə keçməlidir.

    Bu yanaşma əslində müasir iqtisadi diplomatiyanın əsas fəlsəfəsini ifadə edir: dövlətlər arasında siyasi yaxınlıq biznes əlaqələri, birgə layihələr və qarşılıqlı investisiyalar vasitəsilə real iqtisadi dəyərə çevrilməlidir.


    150 milyon dollardan daha böyük iqtisadi potensiala doğru


    Prezident İlham Əliyevin açıqladığı məlumata görə, 2025-ci ildə Azərbaycanla Vyetnam arasında ticarət dövriyyəsi 150 milyon ABŞ dollarını ötüb. İlk baxışdan bu rəqəm iki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin müəyyən inkişaf səviyyəsinə çatdığını göstərir. Lakin dövlət başçısının da vurğuladığı kimi, mövcud göstəricilər münasibətlərin real imkanlarını tam əks etdirmir.

    Məhz burada yeni iqtisadi strategiyanın əsas istiqaməti meydana çıxır.

    Azərbaycan və Vyetnam fərqli coğrafi məkanlarda yerləşsələr də, onların iqtisadiyyatları arasında bir-birini tamamlayan xüsusiyyətlər kifayət qədərdir. Azərbaycan Cənubi Qafqazın mühüm enerji, nəqliyyat və logistika mərkəzidir. Vyetnam isə Cənub-Şərqi Asiyanın dinamik inkişaf edən istehsal, sənaye və ixrac iqtisadiyyatlarından biridir.

    Bu iki iqtisadi modelin əlaqələndirilməsi qarşılıqlı ticarətin genişləndirilməsi ilə yanaşı, yeni təchizat zəncirlərinin formalaşmasına da şərait yarada bilər.

    Azərbaycan bazarı Vyetnam istehsalçıları üçün Qafqaz, Mərkəzi Asiya və daha geniş Avrasiya məkanına çıxış imkanları yarada bilər. Eyni zamanda, Vyetnam Azərbaycan məhsullarının Cənub-Şərqi Asiya bazarlarında tanıdılması və satış coğrafiyasının genişləndirilməsi baxımından perspektivli istiqamətdir.

    Beləliklə, əməkdaşlığın gələcək hədəfi sadəcə idxal-ixrac əməliyyatlarının artırılması deyil, iki ölkənin iqtisadi imkanlarının daha geniş regional bazarlara inteqrasiyası olmalıdır.


    Enerji sahəsində tarixi əlaqələrdən yeni texnoloji əməkdaşlığa


    Azərbaycan–Vyetnam iqtisadi münasibətlərinin ən möhkəm təməllərindən biri enerji sektorudur. Bu istiqamətdə əməkdaşlığın tarixi sovet dövrünə gedib çıxır və uzun illər ərzində formalaşmış peşəkar əlaqələr üzərində qurulub.

    Bu gün həmin ənənələrin müasir iqtisadi tələblərə uyğun şəkildə davam etdirilməsi üçün yeni imkanlar mövcuddur.

    Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində SOCAR ilə Vyetnamın PetroVietnam şirkəti arasında əlaqələrin genişləndirilməsinə xüsusi diqqət yetirilməsi təsadüfi deyil. 2025-ci ildə imzalanmış Anlaşma Memorandumu neft və qaz yataqlarının kəşfiyyatı və işlənməsi, texniki xidmətlər, eləcə də mütəxəssis hazırlığı sahələrində əməkdaşlığı nəzərdə tutur.

    Bu sənədin əhəmiyyəti yalnız enerji resurslarının hasilatı ilə bağlı deyil. Söhbət eyni zamanda texnoloji təcrübənin paylaşılmasından, sənaye potensialının gücləndirilməsindən və mütəxəssis mübadiləsinin genişləndirilməsindən gedir.

    Azərbaycanın neft-qaz sektorunda formalaşdırdığı təcrübə, SOCAR-ın beynəlxalq layihələrdə iştirakı Vyetnamla əməkdaşlıq üçün mühüm üstünlükdür. Vyetnamın enerji sektorundakı təcrübəsi də öz növbəsində qarşılıqlı faydalı tərəfdaşlıq üçün imkanlar yaradır.

    Digər mühüm istiqamət bərpaolunan enerji sahəsidir. Günəş və külək enerjisi layihələrinin inkişafı, enerji infrastrukturunun modernləşdirilməsi və yeni texnologiyaların tətbiqi gələcək əməkdaşlığın prioritetlərindən birinə çevrilə bilər.

    Bu baxımdan enerji münasibətlərinin ənənəvi neft-qaz əməkdaşlığından daha geniş, çoxşaxəli enerji tərəfdaşlığına transformasiyası xüsusi əhəmiyyət daşıyır.


    ROX Group amili: Vyetnam kapitalının Azərbaycan iqtisadiyyatına marağı


    İki ölkə arasında iqtisadi münasibətlərin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərən konkret nümunələrdən biri Vyetnamın ROX Group şirkətinin Azərbaycan bazarına marağıdır.

    Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində qeyd olunduğu kimi, şirkət tikinti, infrastrukturun inkişafı, günəş və külək enerjisi sahələrində layihələrə maraq göstərib. 2026-cı ilin sentyabrında Bakıda keçirilən İkinci Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində ROX Group ilə müvafiq sənədlərin imzalanması bu marağın praktiki əməkdaşlıq istiqamətində irəlilədiyini göstərir.

    Bu hadisəyə yalnız bir şirkətin Azərbaycanda fəaliyyət imkanlarının genişlənməsi kimi yanaşmaq düzgün olmazdı. Burada daha geniş iqtisadi məna var.

    Azərbaycanın investisiya mühiti, infrastruktur imkanları, enerji layihələri və regional bağlantıları xarici investorlar üçün yeni perspektivlər yaradır. Vyetnam şirkətlərinin bu imkanlara maraq göstərməsi isə ölkələrimiz arasında iqtisadi əlaqələrin qarşılıqlı investisiya mərhələsinə keçidinin əlamətidir.

    Gələcəkdə belə əməkdaşlığın digər şirkətləri də əhatə etməsi, birgə müəssisələrin yaradılması, texnologiya transferi və yerli istehsalın təşviqi baxımından əhəmiyyətli nəticələr verə bilər.

    Əsas məsələ investisiya marağının konkret layihələrə, yeni iş yerlərinə, istehsal güclərinin artmasına və ixrac imkanlarının genişlənməsinə çevrilməsidir.


    Orta Dəhliz: Azərbaycan və Vyetnamı Avrasiya bazarlarına bağlayan iqtisadi imkan

    Azərbaycan–Vyetnam iqtisadi əməkdaşlığının ən perspektivli istiqamətlərindən biri nəqliyyat və logistika sahəsidir.

    Müasir qlobal iqtisadiyyatda məhsulun istehsal olunduğu ölkədən istehlakçıya çatdırılması onun istehsalı qədər mühüm əhəmiyyət daşıyır. Daşınma müddəti, logistika xərcləri, tranzit təhlükəsizliyi və marşrutların etibarlılığı beynəlxalq ticarətin rəqabət qabiliyyətini müəyyən edən əsas amillərdəndir.

    Azərbaycanın coğrafi mövqeyi bu baxımdan Vyetnam üçün xüsusi əhəmiyyət daşıya bilər.

    Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində Orta Dəhliz və Şimal–Cənub Beynəlxalq Nəqliyyat Dəhlizi vasitəsilə Vyetnamdan Avropaya və əks istiqamətdə yükdaşımaların təşkili imkanlarının qeyd olunması yeni iqtisadi əməkdaşlıq modelinin vacib elementidir.

    Dövlət başçısının açıqladığı məlumata əsasən, 2026-cı ilin yanvar-sentyabr aylarında tranzit yükdaşımalarının həcmi 2025-ci ilin eyni dövrü ilə müqayisədə təxminən altı dəfə artaraq 8 min tonu ötüb.

    Bu rəqəm diqqətəlayiqdir. Çünki nəqliyyat sahəsində artan göstəricilər təkcə yük həcminin çoxalmasını deyil, həm də iqtisadi əlaqələrin daha sistemli xarakter almağa başladığını göstərir.

    Vyetnam məhsullarının Azərbaycan üzərindən Avropa bazarlarına daşınması, eyni zamanda Azərbaycan məhsullarının Cənub-Şərqi Asiyaya çıxarılması üçün logistika əməkdaşlığının genişləndirilməsi qarşılıqlı faydalı nəticələr verə bilər.

    Bunun üçün liman, dəmir yolu, avtomobil nəqliyyatı, gömrük və logistika operatorları arasında əlaqələndirilmiş fəaliyyətin gücləndirilməsi vacibdir.

    Belə əməkdaşlıq Azərbaycanın tranzit imkanlarının iqtisadi gəlirə çevrilməsinə, Vyetnamın isə alternativ və səmərəli nəqliyyat marşrutlarından istifadəsinə şərait yarada bilər.


    Kənd təsərrüfatı və sənaye: əməkdaşlığın genişləndirilməsi üçün yeni sahələr


    Azərbaycan–Vyetnam iqtisadi münasibətlərinin gələcək inkişafı yalnız enerji və nəqliyyatla məhdudlaşmamalıdır.

    Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində kənd təsərrüfatı və sənayenin də perspektiv əməkdaşlıq sahələri sırasında qeyd olunması bu baxımdan mühüm mesajdır.

    Azərbaycanın kənd təsərrüfatı məhsulları, qida emalı, meyvə-tərəvəz istehsalı və aqrar sənaye sahəsində imkanları Vyetnam bazarı ilə əməkdaşlıq üçün yeni istiqamətlər aça bilər.

    Eyni zamanda, Vyetnamın sənaye istehsalı, elektronika, tekstil, istehlak malları və qida emalı sahəsindəki təcrübəsi Azərbaycan üçün maraqlı tərəfdaşlıq imkanları yaradır.

    Bu istiqamətdə qarşılıqlı sərgilərin təşkili, sahibkarlar arasında birbaşa əlaqələrin qurulması, biznes forumların keçirilməsi və məhsulların sertifikatlaşdırılması sahəsində əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

    İki ölkənin sahibkarları üçün qarşılıqlı bazarların tələbləri, gömrük qaydaları və investisiya imkanları barədə məlumat əlçatan olmalıdır. Çünki iqtisadi münasibətlərin inkişafı yalnız dövlətlərarası siyasi iradədən deyil, həm də özəl sektorun fəallığından asılıdır.


    İqtisadi diplomatiyanın yeni fəlsəfəsi


    Azərbaycan və Vyetnam arasında iqtisadi əməkdaşlığın genişləndirilməsi daha böyük geoiqtisadi proseslərin tərkib hissəsi kimi də qiymətləndirilməlidir.

    Hazırda dünya iqtisadiyyatında yeni təchizat zəncirləri formalaşır, ölkələr alternativ nəqliyyat marşrutlarına üstünlük verir, enerji və ərzaq təhlükəsizliyi məsələləri strateji əhəmiyyət qazanır. Belə şəraitdə müxtəlif regionlarda yerləşən, lakin iqtisadi maraqları uzlaşdırıla bilən dövlətlər arasında əməkdaşlıq xüsusi əhəmiyyət kəsb edir.

    Azərbaycanın Avropa və Asiya arasında nəqliyyat bağlantılarında artan rolu, Vyetnamın isə Cənub-Şərqi Asiyada istehsal və ixrac potensialı bu əməkdaşlığı daha da cəlbedici edir.

    Bu münasibətlərin genişləndirilməsi üçün hökumətlərarası komissiyanın fəaliyyətinin gücləndirilməsi, biznes dairələri arasında daimi dialoqun yaradılması, investisiya layihələrinin təşviqi və konkret iqtisadi hədəflərin müəyyənləşdirilməsi vacibdir.

    Eyni zamanda, iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamənin yaratdığı siyasi baza iqtisadi əməkdaşlığın uzunmüddətli və sistemli şəkildə inkişaf etdirilməsi üçün əlverişli zəmin formalaşdırır.


    Nəticə: dostluğun iqtisadi nəticələrə çevrildiyi yeni mərhələ


    Prezident İlham Əliyevin Vyetnam Xəbər Agentliyinə müsahibəsi Azərbaycan–Vyetnam münasibətlərinin gələcək inkişafı üçün mühüm iqtisadi istiqamətləri müəyyənləşdirir.

    Bu müsahibənin əsas mesajlarından biri ondan ibarətdir ki, iki ölkə arasında mövcud siyasi etimad və tarixi dostluq daha geniş iqtisadi tərəfdaşlıqla tamamlanmalıdır.

    150 milyon dolları ötən ticarət dövriyyəsi, SOCAR–PetroVietnam əməkdaşlığı, ROX Group-un Azərbaycan bazarına marağı və tranzit daşımalarında qeydə alınan artım artıq bu prosesin konkret göstəriciləridir.

    Lakin qarşıda daha böyük imkanlar dayanır. Enerji, sənaye, kənd təsərrüfatı, nəqliyyat, logistika, alternativ enerji və investisiya sahələrində birgə layihələrin reallaşdırılması iki ölkənin iqtisadi münasibətlərinə yeni keyfiyyət qazandıra bilər.

    Azərbaycan üçün Vyetnam Cənub-Şərqi Asiyada perspektivli iqtisadi tərəfdaş, Vyetnam üçün isə Azərbaycan Avrasiya bazarlarına çıxış baxımından mühüm strateji platformadır.

    Məhz bu qarşılıqlı tamamlayıcılıq Azərbaycan–Vyetnam münasibətlərinin iqtisadi əsasını gücləndirən başlıca amildir.

    Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində ifadə olunan yanaşma belə bir qənaətə gəlməyə əsas verir: Azərbaycan və Vyetnam arasında münasibətlərin növbəti mərhələsi artıq yalnız dostluq və siyasi həmrəyliklə deyil, həm də birgə istehsal, investisiya, texnologiya, ticarət və regional iqtisadi inteqrasiya ilə səciyyələnəcək.

    Bu isə iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığın real iqtisadi məzmun qazanması, xalqların rifahına xidmət edən yeni imkanların yaranması deməkdir.




    • Sosial şəbəkədə paylaş
    XƏBƏR LENTİ