Prezident İlham Əliyevin Türkmənistana səfəri ölkəmizin xarici siyasət gündəliyində mühüm yer tutan məsələlərin müzakirəsi və Xəzər hövzəsində əməkdaşlığın daha da inkişaf etdirilməsi baxımından olduqca əhəmiyyətlidir. Sözsüz ki, Azərbaycanın regional siyasəti coğrafi mövqeyi, iqtisadi əlaqələrin şaxələndirilməsinə, yeni tərəfdaşlıq imkanlarının müəyyənləşdirilməsinə və beynəlxalq təşəbbüslərdə fəal iştirakına əsaslanır. Türkmənistanla münasibətlərin inkişafı da bu yanaşmanın mühüm istiqamətlərindən biridir. İki dövlət arasında siyasi təmasların davam etdirilməsi Xəzər regionunun iqtisadi potensialının reallaşdırılması və Avrasiya miqyasında qarşılıqlı əlaqələrin genişləndirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır.
Bunu Yeni Azərbaycan Partiyasının üzvü, Kəlbəcər rayon Ağsaqqallar Şurasının sədri Aqil Məmmədov deyib.
O qeyd edib ki, Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin genişlənməsi Azərbaycan üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir:
“Mərkəzi Asiya son illərdə beynəlxalq ticarət, enerji və nəqliyyat marşrutlarının inkişafı baxımından daha çox diqqət cəlb edən regionlardan birinə çevrilib. Bu ərazidə yerləşən dövlətlərin dünya bazarlarına çıxış imkanlarının genişləndirilməsi və yeni iqtisadi tərəfdaşların axtarışı Azərbaycanla əməkdaşlığa əlavə əhəmiyyət qazandırır.
Azərbaycanın region ölkələri ilə əlaqələrinin inkişafı Xəzər dənizinin qərb və şərq sahilləri arasında iqtisadi münasibətlərin daha sıx qurulmasına şərait yaradır. Ölkəmizin Cənubi Qafqazda yerləşməsi, Türkiyə və Avropa istiqamətində nəqliyyat bağlantılarına malik olması Mərkəzi Asiya üçün alternativ tranzit imkanlarının formalaşdırılmasında mühüm rol oynayır.
Bu əməkdaşlıq modeli dövlətlərə yalnız məhsulların daşınması baxımından deyil, həm də istehsal, xidmətlər, texnologiya və investisiya sahələrində qarşılıqlı fayda əldə etmək imkanı verir. Rəqəmsal ticarət sistemlərinin inkişafı, gömrük məlumatlarının mübadiləsi və nəqliyyat əməliyyatlarının uyğunlaşdırılması regionlararası əlaqələrin daha səmərəli təşkilinə kömək edə bilər.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya dövlətləri ilə yaxınlaşması Türk dünyasında iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Ortaq maraqların konkret layihələr ətrafında birləşdirilməsi regionun beynəlxalq iqtisadi sistemdə rəqabət imkanlarını genişləndirə bilər.
Belə bir şəraitdə Transxəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu, yəni Orta Dəhliz, Avrasiya ölkələri arasında yükdaşımaların təşkili üçün mühüm alternativlərdən biri kimi çıxış edir”.
Şura sədri hesab edir ki, bu sırada enerji əməkdaşlığının perspektivləri ənənəvi resurslarla yanaşı, elektrik enerjisi, bərpaolunan enerji mənbələri və müasir enerji texnologiyalarını da əhatə edir:
“Qlobal miqyasda aşağı karbonlu iqtisadiyyata keçidin sürətlənməsi region ölkələrinin enerji siyasətində yeni yanaşmaların tətbiqini zəruri edir.
Azərbaycanın külək və günəş enerjisi sahəsində imkanlarının genişləndirilməsi, enerji sisteminin modernləşdirilməsi və beynəlxalq bağlantıların inkişafı bu sahədə yeni tərəfdaşlıq formalarının araşdırılmasına əsas yaradır. Bu xüsusda Xəzər dənizinin qorunması Azərbaycan və Türkmənistan da daxil olmaqla, bütün sahilyanı dövlətlərin diqqət yetirməli olduğu mühüm məsələlərdəndir. Dənizin ekoloji vəziyyəti regionun iqtisadi fəaliyyətinə, sahilyanı yaşayış məntəqələrinin inkişafına və təbii sərvətlərin gələcək taleyinə birbaşa təsir göstərir.
Su səviyyəsinin azalması, sahil xətlərinin dəyişməsi və ekosistemlərə mümkün təsirlər Xəzər hövzəsində elmi araşdırmaların və ekoloji müşahidələrin genişləndirilməsini zəruri edir. Bu proseslərin səbəblərinin düzgün müəyyənləşdirilməsi gələcək risklərin qiymətləndirilməsi və müvafiq tədbirlərin hazırlanması üçün əsas şərtdir”.
Aqil Məmmədov hesab edir ki, Azərbaycanın xarici siyasətində müxtəlif dövlətlərlə qarşılıqlı faydalı əlaqələrin qurulması, milli maraqların qorunması və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarından istifadə edilməsi əsas istiqamətlərdəndir:
“Ölkəmizin müxtəlif regional platformalarda iştirakı siyasi dialoqun davam etdirilməsi və iqtisadi əlaqələrin inkişafı üçün əlavə imkanlar yaradır. MDB, Türk Dövlətləri Təşkilatı və digər beynəlxalq əməkdaşlıq formatları Azərbaycan üçün müxtəlif məsələlərin müzakirə olunduğu və ortaq təşəbbüslərin irəli sürüldüyü platformalardır. Bu çərçivələrdə iştirak ölkəmizə regional prosesləri yaxından izləmək, tərəfdaşlarla əlaqələri inkişaf etdirmək və iqtisadi maraqlarını təşviq etmək imkanı verir.
Bu mənada Prezident İlham Əliyevin Türkmənistana səfəri Azərbaycan diplomatiyasının Xəzər hövzəsi və Mərkəzi Asiya istiqamətində prioritetlərini nəzərdən keçirmək baxımından əhəmiyyətli hadisədir. Bu səfər çərçivəsində inkişaf etdirilən siyasi dialoq və tərəfdaşlıq münasibətləri iki ölkənin iqtisadi imkanlarının daha səmərəli istifadəsi, nəqliyyat bağlantılarının təkmilləşdirilməsi və regional problemlərin birgə müzakirəsi üçün əlverişli zəmin yaradır.
Azərbaycanın Avrasiya məkanındakı mövqeyinin güclənməsi coğrafi üstünlüklərin, müasir infrastrukturun və beynəlxalq tərəfdaşlıqların qarşılıqlı şəkildə tamamlanması ilə bağlıdır. Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin dərinləşdirilməsi, Orta Dəhlizin inkişafı və enerji əməkdaşlığının yeni istiqamətlərinin araşdırılması ölkəmizin regional iqtisadi proseslərdə iştirak imkanlarını genişləndirir”.