Rəhim HacızadəYAP Qax rayon təşkilatının mühasibi:
2026-cı il iyulun 14-də Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrinin Azərbaycana rəsmi səfəri çərçivəsində Şuşada keçirilən görüşlər və dövlət başçılarının mətbuata verdikləri bəyanatlar Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin yüksək inkişaf səviyyəsini bir daha nümayiş etdirdi. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, "Slovakiya–Azərbaycan siyasi əlaqələri çox yüksək səviyyədədir və qarşılıqlı səfərlər bunu əyani şəkildə göstərir." Bu fikir iki ölkə arasında formalaşmış qarşılıqlı etimadın, dostluğun və strateji tərəfdaşlığın mahiyyətini dolğun şəkildə ifadə edir.
Azərbaycanın həyata keçirdiyi müstəqil, çoxşaxəli və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət Avropa dövlətləri ilə münasibətlərin davamlı inkişafına mühüm töhfə verir. Bu kontekstdə Slovakiya Respublikası Azərbaycanın etibarlı tərəfdaşlarından biri kimi xüsusi yer tutur. İki ölkə arasında diplomatik münasibətlər 23 noyabr 1993-cü ildə qurulmuş, sonrakı illərdə yüksək səviyyəli qarşılıqlı səfərlər və siyasi dialoq əlaqələrin keyfiyyətcə yeni mərhələyə yüksəlməsini təmin etmişdir. Xüsusilə 2024-cü ildə imzalanmış Strateji Tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamə əməkdaşlığın hüquqi və siyasi əsaslarını daha da möhkəmləndirmişdir.
Prezident Peter Pelleqrinin Azərbaycana Prezident kimi ilk rəsmi səfərini məhz Şuşadan başlaması xüsusi rəmzi məna daşıyır. Bu, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünə və suverenliyinə göstərilən hörmətin, eyni zamanda Qarabağda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işlərinə verilən yüksək qiymətin göstəricisidir. Dövlət başçılarının Ağdam rayonunun Baş Qərvənd kəndində Slovakiya şirkəti tərəfindən həyata keçirilən "Ağıllı kənd" layihəsi ilə tanış olmaları isə dostluq münasibətlərinin real nəticələrini nümayiş etdirən mühüm hadisə oldu. Slovakiya şirkətlərinin Qarabağın bərpasında fəal iştirakı iki ölkə arasında əməkdaşlığın praktik məzmununu daha da zənginləşdirir.
Şuşada keçirilən görüşlər bir daha göstərdi ki, Azərbaycan–Slovakiya münasibətləri yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır. Energetika, iqtisadiyyat, nəqliyyat, sənaye, müdafiə sənayesi, humanitar və digər istiqamətlər üzrə əməkdaşlıq ardıcıl şəkildə inkişaf edir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, tərəflər yalnız fikir mübadiləsi aparmır, eyni zamanda konkret layihələrin həyata keçirilməsi istiqamətində praktik addımlar atırlar. Bu isə münasibətlərin institusional əsaslarının möhkəmləndiyini və qarşılıqlı siyasi iradənin real nəticələr verdiyini göstərir.
Enerji sahəsi Azərbaycan–Slovakiya əməkdaşlığının əsas istiqamətlərindən biri olaraq qalır. Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfə son illərdə daha da artmışdır. Cənub Qaz Dəhlizi vasitəsilə Avropaya təbii qaz ixrac edən Azərbaycan etibarlı enerji tərəfdaşı kimi tanınır. Slovakiya da ölkəmizin Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı mühüm rolu yüksək qiymətləndirir. Bununla yanaşı, yaşıl enerji sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, Slovakiyanın texnoloji təcrübəsinin Azərbaycanın bərpaolunan enerji layihələrinə cəlb olunması gələcək əməkdaşlığın perspektiv istiqamətlərindən biri hesab olunur.
İqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi də dövlət başçılarının müzakirə etdiyi əsas məsələlər sırasında yer aldı. Ticarət dövriyyəsinin artırılması, investisiyaların təşviqi, sənaye, kənd təsərrüfatı, logistika və nəqliyyat sahələrində yeni layihələrin həyata keçirilməsi hər iki ölkənin maraqlarına cavab verir. İşgüzar dairələr arasında əlaqələrin möhkəmləndirilməsi və qarşılıqlı investisiyaların artırılması iqtisadi əməkdaşlığın daha da dərinləşməsinə şərait yaradır.
Humanitar sahədə əməkdaşlıq da Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Təhsil, elm, mədəniyyət və turizm sahələrində birgə layihələrin həyata keçirilməsi, universitetlərarası əməkdaşlıq və gənclər arasında mübadilə proqramlarının genişləndirilməsi xalqlar arasında qarşılıqlı anlaşmanın və dostluğun möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Prezident Peter Pelleqrini Şuşada çıxışı zamanı Azərbaycanın qısa müddətdə işğaldan azad olunmuş ərazilərdə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı bərpa işlərini yüksək qiymətləndirərək slovak şirkətlərinin bu prosesdə iştirakından qürur duyduğunu bildirdi. Onun fikrincə, Azərbaycan regionun sabitliyinin, inkişafının və beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının mühüm iştirakçısıdır. Bu qiymətləndirmə Slovakiyanın Azərbaycanla strateji tərəfdaşlığa verdiyi önəmin göstəricisidir.
Şuşada keçirilən görüşlər və səsləndirilən bəyanatlar göstərdi ki, Azərbaycan–Slovakiya münasibətləri artıq klassik diplomatik əməkdaşlıq çərçivəsini aşaraq uzunmüddətli strateji tərəfdaşlıq müstəvisində inkişaf edir. Qarşılıqlı etimad, siyasi dialoq, iqtisadi və enerji əməkdaşlığı, Qarabağın bərpasında birgə iştirak və humanitar əlaqələrin genişlənməsi bu münasibətlərin gələcəkdə daha da möhkəmlənəcəyini göstərir. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, hər iki ölkə konkret nəticələrə hesablanmış əməkdaşlığın tərəfdarıdır. Məhz bu praqmatik yanaşma Azərbaycan–Slovakiya əlaqələrinin gələcək inkişafının əsas təminatı olmaqla yanaşı, Avropa ilə Cənubi Qafqaz arasında qarşılıqlı faydalı əməkdaşlığın genişlənməsinə də mühüm töhfə verəcəkdir.