Rəhim Hacızadə
YAP Qax rayon təşkilatının mühasibi
II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu Azərbaycanın son illərdə formalaşdırdığı dayanıqlı iqtisadi potensialın, əlverişli investisiya mühitinin və qarşıdakı dövr üçün müəyyənləşdirilən yeni inkişaf istiqamətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim edilməsi baxımından mühüm platforma oldu. Sentyabrın 26-da Bakıda keçirilən Forum çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın iqtisadi siyasətinin əsas prioritetləri, investisiya imkanları və ölkənin regional iqtisadi proseslərdə artan rolu barədə geniş təsəvvür yaratdı.
Azərbaycanın son onilliklər ərzində əldə etdiyi iqtisadi nailiyyətlərin əsasını siyasi və iqtisadi sabitlik, düşünülmüş inkişaf strategiyası, enerji siyasəti, güclü maliyyə sistemi və müasir infrastruktur təşkil edir. Bu prosesin təməli Ümummilli Lider Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışından sonra həyata keçirilən məqsədyönlü siyasətlə qoyulub. “Əsrin müqaviləsi”nin imzalanması Azərbaycanın dünya iqtisadi sisteminə inteqrasiyasını sürətləndirməklə yanaşı, ölkəyə böyük həcmdə xarici investisiyaların cəlb olunmasına imkan yaradıb. Son 20 ildə Azərbaycana 350 milyard ABŞ dollarından çox investisiyanın yatırılması ölkənin beynəlxalq investorlar üçün formalaşdırdığı əlverişli mühitin göstəricilərindən biridir.
Forumda diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Azərbaycanın qarşıdakı mərhələdə yalnız enerji resurslarına əsaslanan iqtisadi modeldən daha şaxələndirilmiş və yüksək əlavə dəyər yaradan iqtisadiyyata keçidi sürətləndirmək niyyətidir. Qeyri-neft və qeyri-qaz sektorunun inkişafı, yeni istehsal sahələrinin yaradılması və ixrac imkanlarının genişləndirilməsi qarşıda duran əsas vəzifələr sırasındadır. Mədənçilik və metallurgiya, kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyi, rəqəmsal texnologiyalar, süni intellekt, insan kapitalı və yaşıl enerji bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyan istiqamətlərdir.
Enerji sektoru isə Azərbaycanın iqtisadi inkişafında mühüm rolunu qoruyub saxlayır. Neft-qaz sahəsində uzunmüddətli və etibarlı tərəfdaşlıq təcrübəsinin formalaşması ölkənin investisiya reputasiyasına müsbət təsir göstərib. Bununla yanaşı, Azərbaycanın enerji siyasətində yeni mərhələ bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı ilə xarakterizə olunur. Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda mövcud olan böyük külək enerjisi potensialı, günəş və külək elektrik stansiyalarının yaradılması, enerji ötürücü şəbəkələrin genişləndirilməsi ölkənin yaşıl enerji imkanlarını artırır. Enerji potensialının data mərkəzləri, süni intellekt və digər rəqəmsal texnologiyalarla əlaqələndirilməsi isə gələcək üçün yeni iqtisadi imkanlar yaradır.
Azərbaycanın coğrafi mövqeyi və nəqliyyat infrastrukturu da Forumda ön plana çıxan istiqamətlərdən biri oldu. Şərq–Qərb və Şimal–Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin kəsişməsində yerləşən ölkəmiz Avropa ilə Asiya arasında mühüm tranzit və logistika məkanı kimi çıxış edir. Son illərdə dəmir yollarına, avtomobil yollarına, dəniz limanlarına və hava nəqliyyatına yatırılan investisiyalar Azərbaycanın tranzit imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib. Azərbaycan ərazisindən keçən tranzit yüklərin həcminin 2030-cu ilədək 25 milyon tona və daha yüksək səviyyəyə çatdırılması hədəfi ölkənin regional logistika mərkəzi kimi mövqeyinin daha da möhkəmləndirilməsinə yönəlib.
Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrin dərinləşməsi də Azərbaycanın yeni iqtisadi və geoiqtisadi imkanlarını artırır. Transxəzər bağlantılarının inkişafı, Orta Dəhlizin imkanlarının genişləndirilməsi, gömrük və logistika prosedurlarının rəqəmsallaşdırılması Azərbaycanı Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında mühüm iqtisadi əlaqələndirici mövqeyə çıxarır. Bu proses ticarət dövriyyəsinin, investisiya əlaqələrinin və yeni regional layihələrin genişlənməsi üçün əlavə imkanlar yaradır.
Forumun mühüm mesajlarından biri də investorlar üçün siyasi və iqtisadi sabitliyin, maliyyə dayanıqlığının və proqnozlaşdırılan biznes mühitinin əhəmiyyətidir. Azərbaycanın aşağı dövlət borcu, əhəmiyyətli valyuta ehtiyatları, sabit maliyyə sistemi və uzunmüddətli müqavilə öhdəliklərinə sadiqliyi investisiya mühitinin əsas elementləri kimi təqdim olunur. Xarici investorların Azərbaycanda yalnız kapital qoyması deyil, həm də texnologiya, idarəetmə təcrübəsi və yeni biliklər gətirməsi ölkənin iqtisadi inkişaf strategiyasında xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Bütün bunlarla yanaşı, kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyi də yeni iqtisadi gündəliyin mühüm istiqamətlərindəndir. Qlobal iqlim dəyişiklikləri, su ehtiyatlarının məhdudlaşması və təchizat zəncirlərində yaranan risklər fonunda daxili istehsalın artırılması, müasir aqrotexnologiyaların tətbiqi və ərzaq emalının inkişaf etdirilməsi strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Beləliklə, II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu Azərbaycanın yeni iqtisadi inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirdi. Ölkənin qarşıdakı dövr üçün iqtisadi gündəliyi enerji, logistika, mədənçilik, yaşıl enerji, rəqəmsal texnologiyalar, kənd təsərrüfatı, insan kapitalı və qeyri-neft ixracının genişləndirilməsi kimi bir-birini tamamlayan istiqamətləri əhatə edir. Azərbaycanın əsas məqsədi mövcud iqtisadi və coğrafi üstünlükləri daha yüksək əlavə dəyər yaradan layihələrlə birləşdirərək dayanıqlı və şaxələndirilmiş iqtisadi inkişafı təmin etməkdir. Bu baxımdan Forum ölkənin beynəlxalq investisiya məkanı kimi imkanlarının təqdim edilməsi ilə yanaşı, Azərbaycanın regional iqtisadi və logistika proseslərində artan rolunu da nümayiş etdirən mühüm tədbir kimi yadda qaldı.