Sizin reklam burada
Sizin reklam burada
  • DAXİL KƏRİMOV: HÜQUQUN ALİ DƏYƏRLƏRİNƏ SƏDAQƏT, NOTARİAT XİDMƏTİ VƏ PEŞƏKARLIQ YOLU

    Hüquqşünasın elmi düşüncəsi, dövlətçilik təfəkkürü və notariat fəaliyyətinin publisistik portreti


    ÖN SÖZ


    Hüquq dövləti yalnız qanunların mövcudluğu ilə deyil, həmin qanunların gündəlik həyatda necə tətbiq olunması, vətəndaşların hüquq və mənafelərinin hansı səviyyədə qorunması ilə xarakterizə olunur. Bu mənada notariat institutu hüquqi dövlətin mühüm dayaqlarından, mülki münasibətlərin sabitliyini təmin edən əsas mexanizmlərdən biridir.

    Notariusun fəaliyyəti çox zaman bir imza, möhür və ya təsdiq əməliyyatı ilə məhdudlaşan texniki prosedur kimi qəbul edilsə də, əslində onun arxasında ciddi hüquqi məsuliyyət, qanunvericiliyin dərindən mənimsənilməsi və insan talelərinə toxunan qərarların düzgün qiymətləndirilməsi dayanır.

    Bakı şəhəri 21 saylı Notariat Ofisinin xüsusi notariusu, hüquq üzrə fəlsəfə doktoru Daxil Fazil oğlu Kərimovun peşəkar fəaliyyəti də məhz bu hüquqi müstəvidə nəzərdən keçirilməlidir.


    I FƏSİL. HÜQUQİ DÜŞÜNCƏ VƏ PEŞƏKAR FORMALAŞMA


    Hər bir hüquqşünasın peşəkar portretini müəyyən edən başlıca amillərdən biri onun hüquqa münasibəti, qanunvericiliyin mahiyyətini anlamaq bacarığı və hüquqi problemlərə elmi yanaşmasıdır.

    Daxil Kərimovun hüquq üzrə fəlsəfə doktoru elmi dərəcəsinə malik olması onun fəaliyyətinin elmi-hüquqi tərəfini də diqqətə çatdırır.

    Hüquq elmi ilə praktiki fəaliyyətin vəhdəti notariat sahəsində xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Çünki notarius yalnız qanunun mətnini bilməməli, həm də onun konkret hüquqi münasibətlərə tətbiqini düzgün qiymətləndirməlidir.

    Bu baxımdan Daxil Kərimovun elmi maraqlarının notariat münasibətləri, mülkiyyət hüququ və vərəsəlik institutları ilə bağlı istiqamətləri xüsusi maraq doğurur.


    II FƏSİL. NOTARİAT FƏALİYYƏTİ – QANUNÇULUĞUN GÜNDƏLİK TƏZAHÜRÜ


    Notariat sistemi hüquqi dövlətin vətəndaşla birbaşa təmasda olan mühüm institutlarından biridir.

    Daşınmaz əmlakın alqı-satqısı, bağışlanması, vərəsəlik hüquqlarının rəsmiləşdirilməsi, etibarnamələrin təsdiqi, müqavilələrin hüquqi qüvvəyə minməsi və digər notariat hərəkətləri insanların mülkiyyət hüquqlarının qorunmasında mühüm rol oynayır.

    Daxil Kərimovun fəaliyyət göstərdiyi 21 saylı Notariat Ofisi də paytaxtın Nərimanov rayonunda vətəndaşlara notariat xidmətləri göstərən hüquqi strukturlardan biridir.

    Onun peşəkar fəaliyyətini qiymətləndirərkən əsas meyar notariat qanunvericiliyinin tələblərinə riayət olunması, hüquqi prosedurların şəffaflığı, vətəndaşların müraciətlərinə həssas münasibət və sənədlərin qanunauyğun rəsmiləşdirilməsidir.

    Notariusun nüfuzu yalnız hüquqi səlahiyyətləri ilə deyil, həmin səlahiyyətlərdən necə istifadə etməsi ilə müəyyənləşir.


    III FƏSİL. ELMİ FƏALİYYƏT VƏ HÜQUQİ-PUBLİSİSTİK DÜŞÜNCƏ


    Daxil Kərimovun ictimaiyyətə təqdim olunmuş elmi və publisistik yazıları onun fəaliyyətinin diqqətəlayiq istiqamətlərindən biridir.

    2018-ci ildə «Xalq qəzeti»ndə dərc edilmiş, Azərbaycan ədliyyə sisteminin tarixinə həsr olunan müəllif yazısı onun hüquqi tarixə marağını nümayiş etdirir.

    2024-cü ildə isə onun «Daşınmaz əmlaka vərəsəlik hüququnun notariat qaydasında təmin olunması imkanları» adlı elmi-hüquqi məqaləsi dərc edilmişdir.

    Bu məqalədə mülkiyyət hüququ, vərəsəlik münasibətləri, Mülki Məcəllənin müvafiq normaları və «Elektron notariat» informasiya sisteminin imkanları təhlil olunur.

    Məqalənin əsas ideyası ondan ibarətdir ki, vərəsəlik hüquqlarının düzgün rəsmiləşdirilməsi mülkiyyət münasibətlərinin sabitliyinə və vətəndaşların qanuni mənafelərinin qorunmasına xidmət edir.

    Bu yanaşma notariat fəaliyyətinin yalnız sənəd təsdiqindən ibarət olmadığını, onun arxasında mürəkkəb hüquqi münasibətlərin dayandığını göstərir.


    IV FƏSİL. 

    MÜASİR NOTARİAT VƏ RƏQƏMSAL HÜQUQİ XİDMƏT


    Azərbaycanın hüquq sistemində aparılan institusional yeniliklər notariat sahəsindən də yan keçməyib.

    Elektron notariat sisteminin tətbiqi, dövlət informasiya resursları ilə inteqrasiya, sənədlərin elektron qaydada əldə olunması və məlumatların operativ yoxlanılması bu sahənin fəaliyyət imkanlarını genişləndirib.

    Müasir notarius artıq yalnız ənənəvi hüquqi biliklərlə kifayətlənə bilməz. O, rəqəmsal texnologiyaları, elektron məlumat mübadiləsini və müasir hüquqi prosedurları da dərindən bilməlidir.

    Daxil Kərimovun elmi yazılarında elektron notariatın imkanlarına toxunulması bu məsələnin onun hüquqi maraq dairəsində olduğunu göstərir.


    V FƏSİL. PEŞƏKAR MƏSULİYYƏT VƏ İCTİMAİ ETİMAD


    Notariat fəaliyyəti yüksək hüquqi məsuliyyət tələb edir. Burada hər bir sənədin, hər bir imzanın və hər bir təsdiqin hüquqi nəticəsi ola bilər.

    Ona görə də notariusun fəaliyyətinə qiymət verilərkən şəxsi münasibətlərdən və subyektiv qənaətlərdən daha çox qanunvericiliyin tələbləri, rəsmi sənədlər və obyektiv faktlar əsas götürülməlidir.

    Daxil Kərimov haqqında formalaşdırılacaq hərtərəfli peşəkar portret də onun hüquqi fəaliyyəti, elmi əsərləri, vəzifə təcrübəsi və ictimai münasibətləri barədə yoxlanılmış məlumatların müqayisəli təhlilinə əsaslanmalıdır.

    Bu, həm hüquqşünasın şəxsiyyətinə obyektiv yanaşma, həm də notariat institutuna ictimai etimadın qorunması baxımından vacibdir.


    NƏTİCƏ


    HÜQUQİ XİDMƏTİN MAHİYYƏTİ İNSAN HÜQUQLARINA SƏDAQƏTDƏDİR


    Daxil Fazil oğlu Kərimovun peşəkar portretinin əsas cizgilərini onun notariat fəaliyyəti, hüquq elminə marağı və mülki-hüquqi münasibətlərin tənzimlənməsi sahəsindəki müəllif yazıları təşkil edir.

    Hüquqşünasın fəaliyyətinin əsl dəyəri isə son nəticədə bir meyarla ölçülür: qanunun aliliyinə, insan hüquqlarına və ədalət prinsipinə nə dərəcədə sadiq qalması ilə.

    Bu prinsip notariat peşəsinin də, hüquqi dövlət quruculuğunun da dəyişməz mənəvi və hüquqi dayağıdır.


    Bəradər Səməndərli 

    AYB, AJB, AZN və YAP üzvü, şair-jurnalist


    • Sosial şəbəkədə paylaş
    XƏBƏR LENTİ