Azərbaycan tarixində elə şəxsiyyətlər var ki, onların həyat yolu yalnız bir peşənin deyil, bütöv bir xalqın mənəvi dəyərlərinin aynasına çevrilir. Belə görkəmli simalardan biri də akademik Zərifə Əliyevadır. Onun adı Azərbaycan tibb elminin inkişafı, insanlara göstərilən qayğı və yüksək mənəvi keyfiyyətlərlə həmişə yanaşı çəkilir.
Zərifə Əliyeva 1923-cü ildə Naxçıvan Muxtar Respublikası Şərur rayonunun Şahtaxtı kəndində dünyaya göz açmışdır. Uşaqlıqdan zəhmətə, elmə və insanlara sevgi ilə böyüyən Zərifə xanım gələcək həyat yolunu tibblə bağlamağa qərar verir. O, Azərbaycan Dövlət Tibb İnstitutunda təhsil alaraq yüksək nəticələrlə məzun olur və ömrünü insanların sağlamlığına həsr edir.
Onun fəaliyyəti yalnız bir həkim kimi xəstələri müalicə etməklə məhdudlaşmırdı. Zərifə Əliyeva həm də görkəmli alim-oftalmoloq kimi Azərbaycan tibb elminə mühüm töhfələr vermişdir. Xüsusilə traxoma kimi təhlükəli göz xəstəliyinə qarşı apardığı mübarizə sahəsindəki misilsiz fəaliyyəti onun adını tarixə qızıl hərflərlə yazdırmışdır. O dövrdə geniş yayılan və insanları korluğa aparan bu xəstəliyin qarşısının alınmasında Zərifə xanımın rolu əvəzsiz olmuşdur. Onun tətbiq etdiyi müalicə üsulları nəticəsində bu xəstəlik ölkədə demək olar ki, aradan qaldırılmışdır.
Alimin elmi fəaliyyəti bununla bitmirdi. O, qlaukoma, virus mənşəli göz xəstəlikləri və peşə patologiyası sahəsində mühüm tədqiqatlar aparmış, bu sahədə bir çox monoqrafiyalar və elmi əsərlər yazmışdır. Onun əsərləri bu gün də həkimlər üçün dəyərli mənbə hesab olunur. Zərifə Əliyeva 150-yə yaxın elmi işin müəllifi kimi Azərbaycan oftalmologiya elminin inkişafında mühüm rol oynamışdır.
Zərifə xanım yalnız alim deyil, həm də böyük pedaqoq idi. O, gənc həkimlərin yetişməsinə xüsusi diqqət yetirir, onların həm peşəkar, həm də mənəvi cəhətdən formalaşmasına çalışırdı. Onun rəhbərliyi ilə yetişən həkimlər bu gün də onun ideyalarını davam etdirirlər.
Dahi alimin şəxsiyyətini ucaldan əsas cəhətlərdən biri də insanlara olan sonsuz sevgisi və mərhəməti idi. Zərifə Əliyeva kimsəsiz uşaqlara, xəstələrə xüsusi qayğı ilə yanaşır, onların problemlərini öz problemi kimi qəbul edirdi. O, həkimlik peşəsini sadəcə bir iş deyil, insanlığa xidmət missiyası kimi dərk edirdi.
Zərifə Əliyeva həm də nümunəvi ana və həyat yoldaşı idi. O, ailə dəyərlərini hər zaman uca tutur, eyni zamanda elmi və ictimai fəaliyyətini də uğurla davam etdirirdi. Onun həyat yolu sübut edir ki, insan həm böyük alim, həm də qayğıkeş ana ola bilər.
1985-ci il aprelin 15-də Zərifə Əliyeva dünyasını dəyişsə də, onun adı və əməlləri xalqın yaddaşında əbədi yaşayır. Bu gün onun adını daşıyan tibb müəssisələri, elmi mərkəzlər və yetişdirdiyi həkimlər onun irsinin davam etdiyini göstərir.
Akademik Zərifə Əliyevanın həyatı fədakarlıq, zəhmət və insan sevgisinin parlaq nümunəsidir. O, yalnız bir alim deyil, həm də yüksək mənəvi dəyərlərə sahib Azərbaycan qadınının ideal obrazıdır. Onun həyat yolu gələcək nəsillər üçün örnək olaraq qalacaq və hər zaman ehtiramla xatırlanacaqdır.

Elvin Həsilov
Şəki-Zaqatala Regional Gənclər və İdman İdarəsinin
Qax rayonu üzrə Gənclər və İdman sektorunun müdiri