Sizin reklam burada
Sizin reklam burada
  • İBRAHİM CƏFƏROV - Elmə, torpağa və aqrar inkişafın tərəqqisinə həsr olunmuş ömür


    AMEA-nın müxbir üzvü, kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor, Bitki Mühafizə və Texniki Bitkilər Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru İbrahim Həsən oğlu Cəfərovun həyat və fəaliyyətinə həsr olunmuş monoqrafiya


    ÖN SÖZ


    Alim ömrünün mənəvi və elmi dəyəri


    İnsan ömrünün əsl dəyəri onun hansı vəzifələrdə çalışması, hansı elmi adlara və titullara sahib olması ilə deyil, cəmiyyətə, xalqa və Vətənə bəxş etdiyi faydalı işlərin miqyası ilə ölçülür. Elə şəxsiyyətlər var ki, onların həyat yolu bütöv bir sahənin inkişaf tarixinə çevrilir, elmi axtarışları yeni nəsillərin fəaliyyət istiqamətini müəyyənləşdirir, zəhmət və fədakarlıq nümunəsi isə gələcək tədqiqatçılar üçün örnək olur.

    Azərbaycan aqrar elminin tanınmış nümayəndələrindən biri, AMEA-nın müxbir üzvü, kənd təsərrüfatı elmləri doktoru, professor İbrahim Həsən oğlu Cəfərov məhz belə şəxsiyyətlərdəndir.

    Onun həyat və fəaliyyət yolu torpağa bağlılığın, elmə sədaqətin, peşəkarlığın və təşkilatçılıq bacarığının vəhdətindən yaranmışdır. Fitopatologiya və bitki mühafizəsi sahəsində apardığı tədqiqatlar, aqrar təhsilin inkişafına verdiyi töhfələr, elmi kadrların hazırlanmasındakı xidmətləri və rəhbərlik etdiyi elmi müəssisənin fəaliyyətinin təkmilləşdirilməsi istiqamətində gördüyü işlər professor İbrahim Cəfərovun çoxşaxəli fəaliyyətinin əsas istiqamətlərini təşkil edir.

    Alimin elmi maraqlarının mərkəzində kənd təsərrüfatı bitkilərinin xəstəliklərdən qorunması, xəstəlik törədicilərinin biologiyasının öyrənilməsi, məhsuldarlığa mənfi təsir göstərən amillərin müəyyənləşdirilməsi və elmi əsaslandırılmış mübarizə tədbirlərinin hazırlanması dayanır.

    Bu monoqrafiya görkəmli alimin həyat yolunu, elmi irsini, pedaqoji fəaliyyətini, rəhbərlik təcrübəsini və Azərbaycan aqrar elminin inkişafındakı xidmətlərini sistemli şəkildə təqdim etmək məqsədi daşıyır.


    I FƏSİL


    Düdəngədən böyük elm yoluna


    İbrahim Həsən oğlu Cəfərov 20 yanvar 1956-cı ildə Naxçıvan Muxtar Respublikasının Şərur rayonunun Düdəngə kəndində zəhmətkeş kəndli ailəsində dünyaya göz açmışdır.

    Onun uşaqlıq və gənclik illərinin kənd mühitində keçməsi gələcək həyat yolunun müəyyənləşməsində mühüm rol oynamışdır. Torpaqla, əkin-biçinlə, kənd təsərrüfatının gündəlik qayğıları ilə təmasda böyümək onda aqrar sahəyə maraq formalaşdırmışdır.

    Kənd həyatı insana zəhmətin qiymətini, torpağın bərəkətini, təbiətin qanunlarını və əməyin nəticəsini öyrədir. İbrahim Cəfərovun gələcəkdə bitki mühafizəsi və fitopatologiya sahəsini seçməsi də müəyyən mənada bu həyat təcrübəsinin elmi istiqamətdə davamı kimi qiymətləndirilə bilər.

    1974–1976-cı illərdə hərbi xidmət keçdikdən sonra o, həyatının əsas istiqamətini müəyyənləşdirərək ali təhsil almaq və aqrar elmin sirlərinə yiyələnmək yolunu seçmişdir.

    1979-cu ildə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda dinləyici olmuş, 1980–1985-ci illərdə həmin ali təhsil müəssisəsində təhsil almışdır. Bitki mühafizəsi fakültəsində aldığı biliklər onun gələcək elmi fəaliyyətinin təməlini təşkil etmişdir.

    Tələbəlik illərində göstərdiyi yüksək nəticələr sayəsində Lenin təqaüdünə layiq görülməsi onun bilik və bacarığının mühüm göstəricilərindən biri olmuşdur. 1985-ci ildə institutu fərqlənmə diplomu ilə bitirən gənc mütəxəssisin qarşısında artıq böyük elmi perspektivlər açılmışdı.

    İbrahim Cəfərovun elmi formalaşmasında növbəti mühüm mərhələ Moskva ilə bağlıdır. O, 1985–1988-ci illərdə K.A. Timiryazev adına Moskva Kənd Təsərrüfatı Akademiyasının Fitopatologiya kafedrasında əyani aspiranturada təhsil almışdır.

    Bu mərhələ onun elmi dünyagörüşünün genişlənməsinə, fitopatologiya sahəsində nəzəri biliklərinin dərinləşməsinə və müstəqil tədqiqatçı kimi formalaşmasına ciddi təsir göstərmişdir.

    1989-cu ildə namizədlik dissertasiyasını uğurla müdafiə edərək kənd təsərrüfatı elmləri namizədi elmi dərəcəsini almışdır.

    Beləliklə, Düdəngə kəndindən başlayan həyat yolu Azərbaycan və Moskva aqrar elmi məktəblərinin təcrübəsini özündə birləşdirən peşəkar alimlik mərhələsinə qədəm qoymuşdur.


    II FƏSİL

    Fitopatologiya elminin tədqiqatçısı


    Professor İbrahim Cəfərovun elmi fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri fitopatologiyadır. Bu elm sahəsi bitkilərin xəstəliklərini, onların yaranma səbəblərini, yayılma mexanizmlərini, xəstəlik törədicilərinin bioloji xüsusiyyətlərini və bitkilərin mühafizəsi üsullarını öyrənir.

    Kənd təsərrüfatında yüksək məhsuldarlığın təmin edilməsi yalnız torpağın münbitliyi, suvarma və aqrotexniki tədbirlərlə məhdudlaşmır. Bitkilərin xəstəliklərdən qorunması da məhsulun keyfiyyətinə və həcminə birbaşa təsir göstərən əsas amillərdəndir.

    Bu baxımdan fitopatologiya kənd təsərrüfatının elmi təminatında mühüm yer tutur.

    İbrahim Cəfərovun elmi axtarışları Azərbaycanın müxtəlif aqroiqlim şəraitində becərilən bitkilərin xəstəliklərinin öyrənilməsinə yönəlmişdir. Onun tədqiqatlarında üzüm, çəyirdəkli meyvə bitkiləri və şəkər çuğundurunun xəstəlikləri xüsusi yer tutur.

    Alimin namizədlik dissertasiyası Naxçıvan Muxtar Respublikası şəraitində üzüm bitkisinin əsas xəstəlikləri ilə mübarizənin bioloji cəhətdən əsaslandırılmasına həsr olunmuşdur.

    Bu istiqamət regionun üzümçülük ənənələri, bitkilərin xəstəliklərə qarşı davamlılığının öyrənilməsi və məhsuldarlığın qorunması baxımından elmi-praktik əhəmiyyət daşıyırdı.

    Onun tədqiqatlarının digər mühüm istiqaməti çəyirdəkli meyvə bitkilərinin mikobiotasının öyrənilməsi olmuşdur.

    2005-ci ildə doktorluq dissertasiyasını müdafiə edən alim 2006-cı ildə kənd təsərrüfatı elmləri doktoru elmi dərəcəsinə layiq görülmüşdür. Tədqiqat işi Azərbaycanın çəyirdəkli meyvə bitkilərinin mikobiotasını, xəstəlik törədicilərinin növ tərkibini, biologiyasını, zərərliliyini və mühafizə tədbirlərini əhatə etmişdir.

    Bu araşdırmalar meyvəçilikdə xəstəliklərin düzgün diaqnostikası, zərərli mikroorqanizmlərin müəyyənləşdirilməsi və elmi əsaslandırılmış mühafizə tədbirlərinin hazırlanması baxımından əhəmiyyətlidir.

    2010-cu ildə professor elmi adına layiq görülən İbrahim Cəfərov artıq fitopatologiya sahəsində öz elmi mövqeyini təsdiqləmiş, nəzəri və tətbiqi tədqiqatları ilə aqrar elmin inkişafına töhfə verən alimlər sırasında yer almışdır.


    III FƏSİL


    Elmi irs və fundamental tədqiqatlar


    Hər bir alimin elmi nüfuzu onun araşdırmalarının nəticələri, elmi əsərlərinin dəyəri və həmin əsərlərin cəmiyyətə verdiyi fayda ilə müəyyənləşir.

    Professor İbrahim Cəfərovun elmi yaradıcılığı uzun illər ərzində formalaşmış sistemli tədqiqatların nəticəsidir.

    Onun araşdırmaları bitki xəstəliklərinin yalnız təsvir edilməsi ilə məhdudlaşmır. Burada xəstəlik törədicilərinin bioloji xüsusiyyətlərinin müəyyənləşdirilməsi, bitkilərə vurduğu zərərin qiymətləndirilməsi, yayılma şəraitinin öyrənilməsi və mübarizə üsullarının elmi əsaslandırılması əsas yer tutur.

    Alimin elmi fəaliyyətində aşağıdakı istiqamətlər xüsusi əhəmiyyət kəsb edir:

    Üzüm bitkisinin xəstəliklərinin öyrənilməsi və mühafizə tədbirlərinin hazırlanması;

    Çəyirdəkli meyvə bitkilərinin mikobiotasının tədqiqi;

    Bitki xəstəliklərinin törədicilərinin biologiyasının araşdırılması;

    Şəkər çuğunduru bitkisinin xəstəliklərinin öyrənilməsi;

    Ekoloji əkinçilik sistemində bitki mühafizəsinin elmi əsaslarının inkişafı;

    Bitki xəstəliklərinin idarə olunması və profilaktik tədbirlərin təkmilləşdirilməsi.

    Professorun elmi yaradıcılığının mühüm cəhətlərindən biri fundamental biliklərlə kənd təsərrüfatı təcrübəsi arasında əlaqə yaratmaqdır.

    Onun müəllifi olduğu “Bitki xəstəlikləri və onların idarə edilməsi” əsəri bu istiqamətdə diqqətəlayiq elmi-metodiki mənbələrdən biridir. Əsərdə kənd təsərrüfatı bitkilərində müşahidə olunan xəstəliklər, onların törədiciləri, inkişaf xüsusiyyətləri, vurduğu zərər və mübarizə tədbirləri sistemli şəkildə təqdim edilir.

    Bu cür nəşrlər yalnız elmi tədqiqatçılar üçün deyil, aqronomlar, fermerlər, müəllimlər və aqrar sahədə təhsil alan tələbələr üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.

    2026-cı il üçün açıqlanmış məlumatlara əsasən, İbrahim Cəfərov respublikada və xarici ölkələrdə nəşr olunmuş 178 elmi əsərin, o cümlədən 4 dərslik və dərs vəsaitinin müəllifidir.

    Onun elmi əsərləri Azərbaycan aqrar elminin beynəlxalq elmi mühitdə təmsil olunmasına da xidmət edir.


    IV FƏSİL


    Pedaqoji fəaliyyət və elmi kadrların yetişdirilməsi


    Alimlik yalnız elmi nəticələr əldə etmək deyil, həm də əldə olunan bilikləri gələcək nəsillərə ötürmək məsuliyyətidir.

    Professor İbrahim Cəfərovun fəaliyyətində pedaqoji istiqamət xüsusi yer tutur. Onun ali təhsil sistemindəki fəaliyyəti uzun illər ərzində müəllimlik, elmi rəhbərlik, fakültə idarəçiliyi və universitet rəhbərliyi mərhələlərindən keçmişdir.

    1989-cu ildən Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunun Fitopatologiya və bitkilərin immuniteti kafedrasında assistent kimi fəaliyyətə başlayan alim sonrakı illərdə dosent və professor vəzifələrinə yüksəlmişdir.

    1993–2002-ci illərdə fakültə dekanı kimi çalışan İbrahim Cəfərov tədris prosesinin təşkili, müəllim və tələbə kollektivlərinin fəaliyyəti, ixtisaslı mütəxəssis hazırlığı sahəsində təcrübə qazanmışdır.

    Daha sonra aqronomluq və torpaqşünaslıq fakültəsinin dekanı, universitetin tədris işləri üzrə prorektoru vəzifələrində çalışmışdır.

    Onun pedaqoji fəaliyyətinin əsas məqsədlərindən biri aqrar sahədə nəzəri biliklərlə praktik bacarıqları birləşdirən mütəxəssislərin yetişdirilməsi olmuşdur.

    Elmi rəhbərlik fəaliyyəti də bu baxımdan diqqətəlayiqdir. 2026-cı ildə açıqlanmış məlumatlara görə, onun elmi rəhbərliyi və məsləhətçiliyi ilə 7 fəlsəfə doktoru və 1 elmlər doktoru dissertasiyası müdafiə edilmişdir.

    Bu göstəricilər professorun elmi məktəb və kadr hazırlığı istiqamətindəki xidmətlərinin mühüm tərəfini əks etdirir.

    Alimin yetişdirdiyi elmi kadrlar onun tədqiqat ənənələrinin davam etdirilməsində, aqrar elmin yeni istiqamətlərinin inkişafında və ali təhsildə elmi potensialın möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayırlar.


    V FƏSİL


    Universitet rəhbərliyi: idarəçilik və təhsilin inkişafı


    İbrahim Cəfərovun fəaliyyətində Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetində çalışdığı dövr xüsusi mərhələ təşkil edir.

    2013-cü il iyulun 25-də Azərbaycan Respublikasının Prezidentinin sərəncamı ilə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin rektoru təyin edilmişdir.

    2022-ci il sentyabrın 6-dək davam edən rektorluq fəaliyyəti onun elmi və pedaqoji təcrübəsinin geniş təşkilati-idarəçilik fəaliyyəti ilə tamamlandığı dövr olmuşdur.

    Universitet rəhbərliyi yalnız tədris prosesinin idarə olunması deyil, eyni zamanda elmi tədqiqatların təşkili, beynəlxalq əlaqələrin genişləndirilməsi, maddi-texniki bazanın möhkəmləndirilməsi və müasir aqrar təhsil modelinin formalaşdırılması kimi mühüm vəzifələri əhatə edir.

    Professor İbrahim Cəfərovun rektor kimi fəaliyyəti də bu geniş məsuliyyət çərçivəsində həyata keçirilmişdir.

    Aqrar təhsilin müasir tələblərə uyğunlaşdırılması, universitetin elmi potensialının inkişaf etdirilməsi və təhsilalanların peşəkar hazırlığının gücləndirilməsi onun rəhbərlik etdiyi dövrün əsas fəaliyyət istiqamətləri sırasında olmuşdur.

    Bu mərhələ alimin həyatında elmi fəaliyyətlə idarəçilik təcrübəsinin birləşdiyi mühüm dövr kimi xarakterizə edilə bilər.


    VI FƏSİL


    Bitki Mühafizə və Texniki Bitkilər Elmi-Tədqiqat İnstitutu: yeni fəaliyyət mərhələsi


    2022-ci il oktyabrın 6-da professor İbrahim Cəfərov Bitki Mühafizə və Texniki Bitkilər Elmi-Tədqiqat İnstitutunun direktoru vəzifəsinə təyin edilmişdir.

    Bu təyinat onun uzun illər ərzində topladığı elmi-pedaqoji və təşkilati təcrübənin birbaşa ixtisaslaşmış elmi müəssisənin idarə olunmasına yönəldilməsi baxımından əhəmiyyətli olmuşdur.

    Bitki Mühafizə və Texniki Bitkilər Elmi-Tədqiqat İnstitutu Azərbaycan kənd təsərrüfatının elmi təminatında mühüm mövqeyə malik qurumlardandır.

    İnstitutun fəaliyyət istiqamətləri bitkilərin xəstəlik və zərərvericilərdən qorunması, texniki bitkilərin becərilməsinin elmi əsaslarının təkmilləşdirilməsi, məhsuldarlığın artırılması və aqrar istehsalda elmi nəticələrin tətbiqi kimi mühüm məsələləri əhatə edir.

    Müasir dövrdə iqlim dəyişiklikləri, su ehtiyatlarının məhdudluğu, torpaq münbitliyinin qorunması, yeni xəstəlik və zərərvericilərin yayılması bitki mühafizəsi sahəsində elmi tədqiqatların əhəmiyyətini daha da artırır.

    Bu reallıq institutun qarşısında yeni vəzifələr qoyur:

    Bitki xəstəliklərinin erkən diaqnostikası sistemlərinin inkişaf etdirilməsi;

    Bioloji mübarizə üsullarının genişləndirilməsi;

    Ekoloji təhlükəsiz bitki mühafizəsi texnologiyalarının hazırlanması;

    Kimyəvi preparatlardan səmərəli və elmi əsaslandırılmış istifadə;

    Texniki bitkilərin məhsuldarlığının və keyfiyyətinin artırılması;

    Müasir laboratoriya və rəqəmsal texnologiyaların elmi tədqiqatlara tətbiqi;

    Elmi nəticələrin fermer təsərrüfatlarına çatdırılması.

    Professor İbrahim Cəfərovun fitopatologiya üzrə uzunillik təcrübəsi bu istiqamətlərdə elmi yanaşmanın formalaşdırılması üçün mühüm peşəkar baza yaradır.

    Onun rəhbərliyi ilə institutun elmi fəaliyyətinin müasir aqrar çağırışlarla uzlaşdırılması, tədqiqatların praktiki nəticəyönümlülüyünün artırılması və elmi-metodiki təminatın gücləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.


    VII FƏSİL


    Müasir aqrar çağırışlar və alimin elmi baxışları


    XXI əsrdə kənd təsərrüfatı yalnız ənənəvi istehsal sahəsi deyil, həm də texnoloji yeniliklərin, rəqəmsal idarəetmənin və elmi innovasiyaların geniş tətbiq olunduğu strateji iqtisadi sektordur.

    Azərbaycan üçün ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması, yerli istehsalın artırılması, məhsul itkilərinin azaldılması və kənd təsərrüfatının rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsi mühüm dövlət prioritetlərindəndir.

    Bu məqsədlərə çatmaqda bitki mühafizəsi elminin rolu əvəzsizdir.

    Bitki xəstəlikləri ilə mübarizədə yalnız xəstəlik yarandıqdan sonra müdaxilə etmək kifayət etmir. Müasir yanaşma xəstəliklərin əvvəlcədən proqnozlaşdırılmasını, risklərin qiymətləndirilməsini və profilaktik tədbirlərin vaxtında həyata keçirilməsini tələb edir.

    Professor İbrahim Cəfərovun elmi fəaliyyətinin mahiyyəti də bitki xəstəliklərinin öyrənilməsi və onların idarə olunması üçün elmi əsasların yaradılması ilə səciyyələnir.

    Alimin 2026-cı ildə AMEA-nın elmi platformasında səsləndirdiyi fikirlərdə rəqəmsal texnologiyaların və süni intellektin kənd təsərrüfatında tətbiqinə xüsusi diqqət yetirilmişdir.

    Onun yanaşmasına görə, bu texnologiyaların aqrar sahədə geniş tətbiqi ölkəmizin ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunmasında mühüm rol oynaya bilər.

    Bu fikir müasir aqrar elmin inkişaf istiqamətlərinə tam uyğun gəlir. Peyk müşahidələri, pilotsuz uçuş aparatları, rəqəmsal xəritələşdirmə, süni intellekt əsaslı diaqnostika və məlumatların analitik emalı bitki xəstəliklərinin vaxtında müəyyənləşdirilməsi üçün yeni imkanlar yaradır.

    Gələcəkdə bu texnologiyaların elmi tədqiqatlarla istehsalat arasında əlaqəni gücləndirməsi kənd təsərrüfatının səmərəliliyinə mühüm təsir göstərə bilər.


    VIII FƏSİL


    Beynəlxalq elmi əlaqələr və nüfuz


    Elmin inkişafı milli sərhədlərlə məhdudlaşmır. Müasir dövrdə alimlərin beynəlxalq əməkdaşlığı, elmi təcrübə mübadiləsi və müxtəlif ölkələrin tədqiqat mərkəzləri ilə əlaqələri elmi nəticələrin keyfiyyətinə birbaşa təsir göstərir.

    Professor İbrahim Cəfərovun elmi və akademik fəaliyyəti də beynəlxalq elmi əlaqələrlə müşayiət olunmuşdur.

    2014-cü il iyunun 30-da Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyasının müxbir üzvü seçilməsi onun elmi xidmətlərinin yüksək səviyyədə qiymətləndirilməsinin göstəricilərindən biridir.

    Alim müxtəlif xarici elmi və təhsil müəssisələri ilə əlaqələr qurmuş, beynəlxalq akademik mühitdə tanınmışdır.

    2016-cı ildə Qazaxıstan Milli Aqrar Universitetinin fəxri professoru, Miçurin Dövlət Aqrar Universitetinin fəxri doktoru, 2018-ci ildə Moldova Dövlət Aqrar Universitetinin fəxri doktoru adına layiq görülmüşdür.

    2024-cü ildə Qazaxıstan Aqrar Akademiyasının həqiqi üzvü seçilməsi də onun beynəlxalq elmi əlaqələrinin və nüfuzunun göstəricilərindəndir.

    Bu akademik adlar və təltiflər Azərbaycan aqrar elminin beynəlxalq elmi mühitdə təmsil olunması baxımından da əhəmiyyətlidir.


    IX FƏSİL


    Dövlət təltifləri və elmi xidmətlərin

    qiymətləndirilməsi


    Hər bir dövlətin elmi inkişafında xüsusi xidmətləri olan alimlərin fəaliyyətinin qiymətləndirilməsi elmin nüfuzunun yüksəldilməsinə xidmət edir.

    Professor İbrahim Cəfərovun uzunillik elmi, pedaqoji və təşkilati fəaliyyəti də dövlət və elmi ictimaiyyət tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.

    2016-cı ildə kənd təsərrüfatının inkişafında xidmətlərinə və dövlət qulluğunda səmərəli fəaliyyətinə görə Azərbaycan Respublikasının 3-cü dərəcəli “Vətənə xidmətə görə” ordeni ilə təltif olunmuşdur.

    2019-cu ildə “Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin 100 illiyi (1918–2018)” və “Bakı Dövlət Universitetinin 100 illiyi (1919–2019)” yubiley medallarına layiq görülmüşdür.

    2026-cı ildə 70 illik yubileyi və uzunillik səmərəli elmi-elmi təşkilati fəaliyyətinə görə AMEA Rəyasət Heyətinin qərarı ilə “AMEA-nın döş nişanı” ilə təltif edilmişdir.

    Bu mükafatlar onun həyat və fəaliyyətinin müxtəlif mərhələlərində əldə etdiyi nailiyyətlərin, elmə və təhsilə verdiyi töhfələrin rəsmi qiymətləndirilməsidir.


    X FƏSİL


    Şəxsiyyət, məsuliyyət və alim nümunəsi


    Alimin portretini yalnız elmi əsərlərin sayı, akademik titullar və rəhbərlik etdiyi vəzifələrlə tamamlamaq mümkün deyil. Onun şəxsiyyətini müəyyən edən əsas keyfiyyətlər elmi məsuliyyət, prinsipiallıq, zəhmətkeşlik və insanlarla işləmək bacarığıdır.

    İbrahim Cəfərovun həyat yolunda diqqəti çəkən məqamlardan biri müxtəlif fəaliyyət istiqamətlərini vahid məqsəd ətrafında birləşdirməsidir.

    O, elmi tədqiqatçı kimi bitki xəstəliklərinin öyrənilməsinə, pedaqoq kimi biliklərin yeni nəsillərə ötürülməsinə, universitet rəhbəri kimi aqrar təhsilin təşkilinə, elmi müəssisə rəhbəri kimi isə tədqiqatların inkişafına xidmət etmişdir.

    Bu fəaliyyət istiqamətləri bir-birindən ayrı deyil. Onların hamısını birləşdirən əsas məram Azərbaycan aqrar elminin və kənd təsərrüfatının inkişafına töhfə verməkdir.

    Belə alimlərin təcrübəsi xüsusilə gənc tədqiqatçılar üçün əhəmiyyətlidir. Çünki elmdə uğur qazanmaq üçün yalnız bilik deyil, səbir, ardıcıllıq, məsuliyyət və davamlı zəhmət də tələb olunur.


    NƏTİCƏ


    Elmə həsr olunmuş ömrün davam edən missiyası


    Professor İbrahim Cəfərovun həyat və fəaliyyətinə nəzər saldıqda bir həqiqət aydın görünür: onun ömür yolu Azərbaycan aqrar elminin müxtəlif mərhələləri ilə sıx bağlıdır.

    Naxçıvanın Düdəngə kəndindən başlayan bu yol ali təhsil, Moskva elmi məktəbi, fitopatologiya sahəsində tədqiqatlar, professorluq, akademik fəaliyyət, universitet rəhbərliyi və elmi-tədqiqat institutunun idarə olunması kimi mühüm mərhələlərdən keçmişdir.

    Onun elmi irsi bitki xəstəliklərinin öyrənilməsi, bitkilərin mühafizəsi, kənd təsərrüfatı istehsalının elmi əsaslarla inkişafı və ixtisaslı kadrların hazırlanması istiqamətlərində formalaşmışdır.

    Professorun 178 elmi əsəri, dərslikləri, dərs vəsaitləri, yetişdirdiyi elmi kadrlar və beynəlxalq akademik əlaqələri onun çoxillik fəaliyyətinin mühüm nəticələridir.

    Bu gün Azərbaycan kənd təsərrüfatı yeni texnologiyaların tətbiqi, iqlim dəyişikliklərinə uyğunlaşma, ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi və rəqabətqabiliyyətli istehsalın inkişafı kimi mühüm vəzifələrlə üz-üzədir.

    Belə bir şəraitdə bitki mühafizəsi elminin inkişafı, elmi tədqiqatların istehsalatla əlaqələndirilməsi və aqrar sahədə innovativ yanaşmaların genişləndirilməsi xüsusi aktuallıq daşıyır.

    Professor İbrahim Cəfərovun elmi təcrübəsi və təşkilatçılıq fəaliyyəti bu istiqamətdə mühüm potensialdır.

    Onun ömür yolu bir daha göstərir ki, elmə həsr edilən həyat yalnız fərdi uğurların deyil, bütövlükdə cəmiyyətin inkişafının xidmətində dayanır.

    İbrahim Cəfərovun alim, pedaqoq və təşkilatçı kimi fəaliyyəti Azərbaycan aqrar elminin tarixində özünəməxsus yer tutur. Bu fəaliyyətin əsas mənəvi qayəsi isə torpağa, elmə və Vətənə sədaqətlə xidmət etməkdir.

    Alim ömrünün ən böyük mükafatı onun yetişdirdiyi tələbələr, qoyub getdiyi elmi irs və cəmiyyətə bəxş etdiyi faydalı nəticələrdir.





    • Sosial şəbəkədə paylaş
    XƏBƏR LENTİ