Əminə Ağazadə,Milli Məclisin deputatı
Azərbaycan ilə Türkmənistan arasında münasibətlər ortaq tarixi, mədəni, dil və etnik köklərə əsaslanır. Hər iki ölkə türk dünyasının mühüm dövlətləri olmaqla yanaşı, Xəzər regionunda sülhün, təhlükəsizliyin və iqtisadi əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Son illərdə siyasi dialoqun intensivləşməsi, qarşılıqlı səfərlərin artması və iqtisadi layihələrin genişlənməsi Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərini yeni inkişaf mərhələsinə çıxarmışdır.
İki ölkə arasında siyasi əlaqələr qarşılıqlı hörmət, suverenliyə və ərazi bütövlüyünə dəstək prinsipləri üzərində qurulmuşdur. Dövlət başçıları və hökumət nümayəndələri arasında keçirilən müntəzəm görüşlər münasibətlərin inkişafına mühüm təkan verir. Beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də Azərbaycan və Türkmənistan bir-birinin maraqlarını dəstəkləyir, regional sabitliyin qorunması istiqamətində əməkdaşlıq edirlər.
Azərbaycan–Türkmənistan münasibətlərinin yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymasının ən mühüm göstəricilərindən biri Türkmənistan Prezidenti Serdar Berdiməhəmmədovun 22 iyun 2026-cı il tarixində Azərbaycana həyata keçirdiyi dövlət səfəri olmuşdur. Səfər çərçivəsində Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə keçirilən görüşlər zamanı siyasi, iqtisadi, nəqliyyat-logistika, energetika və humanitar əməkdaşlığın genişləndirilməsi məsələləri ətraflı müzakirə edilmiş, iki ölkə arasında birgə bəyanat və bir sıra mühüm sənədlər imzalanmışdır. Dövlət başçıları Xəzər dənizində əməkdaşlığın, Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutunun (Orta Dəhliz) inkişafının və enerji sahəsində tərəfdaşlığın gələcək illərdə ikitərəfli münasibətlərin əsas istiqamətlərindən biri olacağını xüsusi vurğulamışlar. Bu səfər göstərdi ki, Azərbaycan və Türkmənistan artıq təkcə dost və qardaş ölkələr deyil, həm də regionun gələcəyini müəyyənləşdirən strateji tərəfdaşlar kimi çıxış edirlər.
Əməkdaşlığın əsas istiqamətlərindən biri enerji sektorudur. Hər iki ölkə zəngin karbohidrogen ehtiyatlarına malikdir və Xəzər dənizi regionunun aparıcı enerji ixracatçıları sırasındadır. Xəzər dənizində yerləşən və əvvəllər mübahisə predmeti olan "Dostluq" yatağının birgə işlənməsi barədə əldə edilmiş razılıq qarşılıqlı etimadın və konstruktiv əməkdaşlığın bariz nümunəsidir. Bu yanaşma Xəzər hövzəsində enerji əməkdaşlığının daha da genişlənməsinə zəmin yaradır.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da sürətlə inkişaf edir. Azərbaycanın təşəbbüsü ilə yaradılmış müasir nəqliyyat infrastrukturu, o cümlədən Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanı və Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu Türkmənistan üçün Avropa bazarlarına çıxış baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır. Türkmənistanın Xəzər sahilindəki limanları ilə Azərbaycanın logistika imkanlarının birləşdirilməsi yükdaşımaların həcminin artmasına və regionun tranzit potensialının güclənməsinə xidmət edir.
Ticarət-iqtisadi əlaqələr də yüksələn xətt üzrə inkişaf edir. Tikinti, kənd təsərrüfatı, sənaye, gəmiçilik, logistika və xidmət sahələrində əməkdaşlıq üçün geniş imkanlar mövcuddur. Birgə biznes forumlarının keçirilməsi və sahibkarlar arasında əlaqələrin genişləndirilməsi iqtisadi münasibətlərin daha da dərinləşməsinə şərait yaradır.
Gələcək perspektivlər olduqca ümidvericidir. Xüsusilə enerji ixrac marşrutlarının şaxələndirilməsi, rəqəmsal iqtisadiyyat, "yaşıl enerji", nəqliyyat-logistika, Xəzər dənizində əməkdaşlıq və Orta Dəhlizin inkişafı istiqamətində yeni layihələrin həyata keçirilməsi iki ölkə arasında strateji tərəfdaşlığı daha da möhkəmləndirəcək. Eyni zamanda, türk dövlətləri arasında iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsi Azərbaycan və Türkmənistan üçün yeni imkanlar yaradacaq.
Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri qarşılıqlı etimada, mehriban qonşuluğa və ortaq maraqlara əsaslanan strateji xarakter daşıyır. Mövcud əməkdaşlıq layihələri və gələcək təşəbbüslər göstərir ki, iki qardaş ölkə arasında əlaqələr bundan sonra da dinamik şəkildə inkişaf edəcək, regionda sülhün, sabitliyin və iqtisadi rifahın möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verəcəkdir. Bu münasibətlərin inkişafı təkcə Azərbaycan və Türkmənistan üçün deyil, bütövlükdə Xəzər regionu və türk dünyasının gələcək inteqrasiyası baxımından da mühüm strateji əhəmiyyət daşıyır.