“2021-ci il iyunun 15-də Şuşada imzalanan Şuşa Bəyannaməsi təkcə Azərbaycan-Türkiyə münasibətlərinin yeni mərhələsini müəyyən edən sənəd deyil. Bu Bəyannamə mürəkkəb geosiyasi qarşıdurmaların, qlobal təhlükəsizlik böhranlarının, regional müharibələrin və beynəlxalq münasibətlər sistemində dərin dəyişikliklərin yaşandığı bir dövrdə imzalanaraq XXI əsrin ən mühüm strateji sənədlərindən birinə çevrildi”.

Bunu Məclisin deputatı Arzu Nağıyev deyib.

Onun sözlərinə görə, bu gün Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasından beş il ötür. “Aradan keçən müddət göstərdi ki, bu sənəd iki qardaş dövlət arasında müttəfiqlik münasibətlərinin hüquqi çərçivəsini müəyyən etməklə yanaşı, bütövlükdə Cənubi Qafqazın təhlükəsizlik arxitekturasını dəyişdirən geosiyasi hadisə olub”, - o vurğulayıb.

Şuşadan dünyaya verilən mesaj

Deputat bildirib ki, Şuşa Bəyannaməsi təsadüfən məhz Şuşada imzalanmadı:
“Bu sənəd Azərbaycanın tarixi Zəfərinin siyasi və diplomatik nəticəsi, eyni zamanda yeni regional düzənin manifesti idi.

Dünyanın müxtəlif bölgələrində müharibələrin, enerji böhranlarının, iqtisadi qarşıdurmaların və geosiyasi rəqabətin dərinləşdiyi bir vaxtda Bakı və Ankara bütün regiona tamamilə fərqli mesaj verdi: Təhlükəsizlik qarşıdurmadan deyil, əməkdaşlıqdan keçir. Məhz buna görə də Şuşa Bəyannaməsi yalnız hərbi müttəfiqlik sənədi deyil, həm də regional sabitlik, iqtisadi inteqrasiya və təhlükəsizlik platformasıdır.

Azərbaycan-Türkiyə birliyi regionun təhlükəsizlik qarantına çevrilib

Son beş il ərzində baş verən hadisələr bir həqiqəti tam aydın şəkildə ortaya qoydu: Bu gün Cənubi Qafqazda sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin əsas təminatçılarından biri Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqliyidir.

Şuşa Bəyannaməsi regionda yeni güc balansı formalaşdırdı. Bu balans heç kimə qarşı yönəlməyib. Əksinə, regionun gələcəyini qarşıdurmadan əməkdaşlığa daşıyan təhlükəsizlik mexanizmi rolunu oynayır.

Bu gün Bakı və Ankara regional təhlükəsizliyin qarantı kimi çıxış etməklə yanaşı, Cənubi Qafqazın sülh gündəliyinin əsas aparıcı qüvvəsinə çevriliblər.

Qlobal təhlükəsizliyə regional töhfə

Şuşa Bəyannaməsinin əhəmiyyəti təkcə regionla məhdudlaşmır. Müasir dünyada enerji təhlükəsizliyi, nəqliyyat təhlükəsizliyi, ərzaq təhlükəsizliyi və geosiyasi sabitlik bir-biri ilə sıx bağlıdır. Azərbaycan və Türkiyə bu gün Avropanın enerji təhlükəsizliyində mühüm rol oynayır.
Orta Dəhlizin inkişafı, Şərqlə Qərbi birləşdirən nəqliyyat marşrutlarının genişləndirilməsi, Türk dünyasının inteqrasiyası və regional əməkdaşlıq layihələri məhz Şuşa Bəyannaməsinin yaratdığı strateji mühitdə daha da güclənib.

Bu baxımdan Şuşa Bəyannaməsi artıq yalnız Bakı və Ankaranın deyil, bütövlükdə Avrasiyanın təhlükəsizlik sənədinə çevrilməkdədir.

Böyük sülhün yol xəritəsi

Bu gün Azərbaycan və Türkiyə Cənubi Qafqazda davamlı sülhün tərəfdarı kimi çıxış edirlər.
Bakı və Ankara regionun gələcəyini yeni münaqişələrdə deyil, açıq sərhədlərdə, əməkdaşlıq layihələrində, iqtisadi inteqrasiyada və qarşılıqlı etimadda görür.

Ermənistanla normallaşma prosesinin təşviqi, kommunikasiyaların açılması, regional inteqrasiyanın genişləndirilməsi istiqamətində aparılan siyasət də bunun göstəricisidir.

Şuşa Bəyannaməsi əslində regionun gələcək inkişaf modelini müəyyən edib:

Sabitlik – təhlükəsizlik yaradır. Təhlükəsizlik – investisiya gətirir. İnvestisiya – rifah yaradır. Rifah isə sülhü daha da möhkəmləndirir.

Türk dünyasının strateji manifesti

Şuşa Bəyannaməsi eyni zamanda Türk dünyasının birliyinin siyasi ifadəsidir. Bu sənəd göstərdi ki, Azərbaycan və Türkiyə yalnız ortaq tarixə, dilə və mədəniyyətə malik dövlətlər deyil, həm də ortaq strateji baxışa sahib qlobal aktorlardır.

Bu gün Türk Dövlətləri Təşkilatının güclənməsi, Orta Dəhlizin inkişafı, enerji və nəqliyyat layihələrinin genişlənməsi də məhz bu strateji baxışın nəticəsidir. Şuşada yazılan tarix artıq bütün Türk dünyasının gələcəyinə istiqamət verir.

Şuşa Bəyannaməsinin beş ili sübut etdi ki, bu sənəd zamanın sınağından uğurla çıxıb. Bu gün qlobal geosiyasi qarşıdurmaların artdığı, beynəlxalq münasibətlər sistemində qeyri-müəyyənliyin hökm sürdüyü bir dövrdə Şuşa Bəyannaməsi sabitliyin, etimadın və strateji tərəfdaşlığın nümunəsi kimi çıxış edir.

Azərbaycan-Türkiyə qardaşlığı artıq təkcə iki dövlətin milli maraqlarına xidmət etmir. Bu müttəfiqlik Cənubi Qafqazda sülhə, Avrasiyada təhlükəsizliyə, daha geniş coğrafiyada isə əməkdaşlıq və sabitliyə xidmət edir.

Şuşa Bəyannaməsi beş il əvvəl Şuşada imzalanmış bir sənəd idi. Bu gün isə o, Avrasiyanın təhlükəsizlik xəritəsini dəyişən geosiyasi güc mərkəzinə çevrilib. Və artıq heç bir qüvvə bu reallığı dəyişə bilməz”.