Musa Süleymanov Əməkdar mühəndis,
İş adamı
Ümummilli Lider Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin mühüm mərhələsi Sovet dövrünə təsadüf edir. 1969-cu ildə respublikaya rəhbərlik etməyə başlayan bu böyük dövlət xadimi qısa müddətdə iqtisadi, sənaye və sosial sahələrdə köklü dəyişikliklərə nail oldu. Ulu Öndərin təşəbbüsü ilə reallaşdırılan kompleks islahatlar nəticəsində sənayeləşmə prosesi sürətləndirildi, yeni zavod və fabriklər tikildi, mövcud istehsal müəssisələri modernləşdirildi və kənd təsərrüfatında məhsuldarlıq əhəmiyyətli dərəcədə artdı. Bu müdrik siyasət respublikanın ittifaq daxilində mövqeyinin möhkəmlənməsinə də mühüm təsir göstərdi.
Heydər Əliyevin elm və təhsil sahəsində həyata keçirdiyi siyasət xüsusilə təqdirəlayiq idi. Gənclərin ittifaqın aparıcı ali məktəblərində təhsil almasına geniş imkanlar yaradıldı, yüksək ixtisaslı milli kadrların hazırlanması istiqamətində məqsədyönlü addımlar atıldı. Bununla yanaşı, elmi-tədqiqat institutlarının fəaliyyəti genişləndirildi, yeni ixtisaslar üzrə mütəxəssislərin hazırlanması təşviq olundu. Eyni zamanda, mədəniyyət və milli dəyərlərin qorunması sahəsində ardıcıl siyasət həyata keçirildi, ana dilinin inkişafı, milli kimliyin möhkəmləndirilməsi istiqamətində mühüm tədbirlər görüldü. Bütün bunlar gələcək müstəqillik dövrü üçün güclü intellektual və kadr bazasının formalaşmasına zəmin yaratdı.
1990-cı illərin əvvəllərində ölkəmizdə yaranmış dərin siyasi və iqtisadi böhran, hakimiyyət boşluğu və vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi dövlətçiliyi ciddi sınaq qarşısında qoymuşdu. Belə mürəkkəb və gərgin şəraitdə - 1993-cü ilin iyun ayında Ulu Öndər Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı sözün əsl mənasında xilaskarlıq missiyası kimi dəyərləndirilir. Ümummilli Liderin qayıdışı ilə anarxiya və xaos meyillərinin qarşısı alındı, hüquqi əsaslara söykənən dövlət idarəçiliyi bərpa edildi.
Ulu Öndərin qətiyyətli və düşünülmüş addımları nəticəsində ictimai-siyasi sabitlik təmin olundu, dövlət qurumları yenidən formalaşdırıldı və idarəetmədə nizam-intizam möhkəmləndirildi. Eyni zamanda, iqtisadi sahədə tənəzzülün qarşısının alınması istiqamətində təxirəsalınmaz tədbirlər görüldü, maliyyə sistemində sabitliyin yaradılması üçün əsaslı qərarlar qəbul edildi. Bu tədbirlər sonrakı inkişaf mərhələsinin başlanğıcı kimi ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının formalaşmasına zəmin yaratdı.
1994-cü il mayın 12-də Ermənistanla atəşkəs sazişinin əldə olunması Birinci Qarabağ müharibəsinin geniş miqyasda davam etməsinin qarşısını aldı və dövlətin bütün resurslarını daxili sabitliyin möhkəmləndirilməsinə yönəltməyə imkan verdi. Bu qərar insan itkilərinin qarşısının alınması, sosial-iqtisadi sahələrdə bərpa prosesinin daha da sürətləndirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyırdı. Atəşkəs rejimi ölkədə uzunmüddətli inkişaf proqramlarının mütəmadi həyata keçirilməsinə töhfə verdi.
20 sentyabr 1994-cü il tarixində imzalanmış və tarixə “Əsrin müqaviləsi” kimi düşən neft sazişi ən mühüm strateji qərarlardan biri oldu. Bu saziş vasitəsilə beynəlxalq enerji şirkətləri ilə geniş əməkdaşlıq quruldu, xarici investisiyalar cəlb edildi və enerji sektorunun potensialı maksimum dərəcədə reallaşdırıldı. Həmin addım Azərbaycanın beynəlxalq iqtisadi sistemə inteqrasiyasını sürətləndirdi və ölkənin geosiyasi əhəmiyyətini artırdı. Enerji layihələri vasitəsilə əldə olunan gəlirlər infrastrukturun yenilənməsi, nəqliyyat və kommunikasiya sistemlərinin müasirləşdirilməsi, sosial layihələrin həyata keçirilməsi və iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi üçün istifadə olundu. Neft gəlirlərinin düzgün idarə olunması nəticəsində maliyyə sabitliyi təmin edildi, yeni iş yerləri yaradıldı və əhalinin rifah səviyyəsi yüksəldi. Bu siyasət sonrakı illərdə dayanıqlı və davamlı inkişaf modelinin formalaşmasına möhkəm zəmin yaratdı.
çevrilmişdir.
Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə sosial sahədə genişmiqyaslı islahatlar həyata keçirildi. Əhalinin sosial müdafiəsinin gücləndirilməsi, aztəminatlı təbəqələrin rifahının yaxşılaşdırılması, əməkhaqlarının və pensiyaların artırılması istiqamətində mühüm qərarlar qəbul olundu. Sosial siyasətin əsas məqsədi insanların həyat səviyyəsinin yüksəldilməsi və sosial ədalətin təmin olunması idi. Əmək bazarının tənzimlənməsi, məşğulluq imkanlarının artırılması və sosial müdafiə sisteminin gücləndirilməsi istiqamətində ardıcıl tədbirlər görüldü. Sosial proqramlar nəticəsində aztəminatlı təbəqələrin həyat səviyyəsi yaxşılaşdırıldı, yoxsulluğun azaldılması istiqamətində mühüm irəliləyişlər əldə olundu.
Ümummilli Lider Heydər Əliyev balanslaşdırılmış və praqmatik xarici siyasət kursu formalaşdırdı. Bu siyasət çərçivəsində beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlıq genişləndirildi, regional və qlobal layihələrdə fəal iştirak təmin olundu. Ölkəmiz beynəlxalq münasibətlər sistemində etibarlı tərəfdaş kimi tanındı. Bu yanaşma dövlətin milli maraqlarının qorunmasına və beynəlxalq nüfuzunun artmasına xidmət etdi.
Ulu Öndər Heydər Əliyev tərəfindən müəyyən edilmiş strateji kurs Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla və ardıcıl şəkildə davam etdirilir. Bu siyasət dövlətçilik ənənələrinin daha da inkişaf etdirilməsi, iqtisadi potensialın artırılması, güclü ordu quruculuğu və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasətin həyata keçirilməsi ilə xarakterizə olunur. Məhz bu çoxşaxəli və məqsədyönlü siyasətin nəticəsi olaraq 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan tarixi Zəfər qazandı, uzun illər davam edən işğala son qoyuldu.