Natiq Allahverdiyev
YAP Qax rayon təşkilatının sədri
Oktyabrın 2-də Heydər Əliyev Mərkəzində keçirilən Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında mühüm hadisələrdən biri kimi diqqət çəkdi. Qurultay Azərbaycan Respublikasının Prezidenti, Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyevin çıxışı ilə yadda qaldı. Çıxışda yalnız partiyanın fəaliyyəti və keçdiyi tarixi yol deyil, həm də Azərbaycanın ərazi bütövlüyü və suverenliyinin bərpasından sonra qarşıda duran əsas vəzifələr, ölkənin təhlükəsizlik siyasəti, iqtisadi inkişafı, beynəlxalq mövqeyi və Qarabağda aparılan bərpa-quruculuq işləri ətrafında geniş fikirlər səsləndirildi.
Yeni Azərbaycan Partiyası 1992-ci il noyabrın 21-də Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə yaradılıb. Ölkənin mürəkkəb siyasi və iqtisadi vəziyyət yaşadığı həmin dövrdə partiyanın formalaşması Azərbaycanın siyasi həyatında mühüm hadisə oldu. Sonrakı illərdə YAP ölkənin siyasi sistemində aparıcı təşkilatlardan birinə çevrildi. Qurultayda partiyanın keçdiyi yol Azərbaycanın dövlətçilik tarixinin ayrı-ayrı mərhələləri ilə əlaqəli şəkildə təqdim edildi. Xüsusilə 1990-cı illərin əvvəllərində mövcud olmuş siyasi və iqtisadi böhrandan sabitliyə, dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsinə və iqtisadi inkişaf mərhələsinə keçid vurğulandı.
VIII Qurultayın əsas xüsusiyyətlərindən biri onun Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpa edilməsindən sonra keçirilməsidir. 2020-ci il Vətən müharibəsində əldə olunan nəticələr və 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən hərbi tədbirlər Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin təmin olunması ilə nəticələndi. Bununla ölkənin qarşısında yeni siyasi mərhələ formalaşdı. Artıq əsas məsələlərdən biri əldə edilmiş nəticələrin qorunması, təhlükəsizlik imkanlarının gücləndirilməsi və regionda davamlı sülh üçün şəraitin yaradılmasıdır.
Bu baxımdan Prezident İlham Əliyevin çıxışında hərbi gücün artırılması xüsusi yer tutdu. Sülh prosesində irəliləyişlərin olmasına baxmayaraq, Azərbaycanın müdafiə qabiliyyətinin daim yüksək səviyyədə saxlanmasının vacibliyi vurğulandı. Burada söhbət yalnız ordunun maddi-texniki imkanlarının genişləndirilməsindən deyil, müdafiə sənayesinin inkişafından, müasir texnologiyaların tətbiqindən və ölkənin ümumi təhlükəsizlik potensialının gücləndirilməsindən gedir. Müasir dövrdə təhlükəsizlik anlayışı informasiya və kibermühitdə baş verən prosesləri də əhatə etdiyindən, informasiya savadlılığı, təhsil və gənclərin düzgün istiqamətləndirilməsi də mühüm məsələlər sırasında yer alır.
Qurultayın diqqətçəkən istiqamətlərindən biri Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa prosesidir. Azad edilmiş ərazilərdə yaşayış məntəqələri yenidən qurulur, yol, enerji, sosial və kommunal infrastruktur yaradılır, keçmiş məcburi köçkünlərin öz doğma torpaqlarına qayıdışı təmin edilir. Prezidentin çıxışında bildirildiyi kimi, həmin ərazilərdə artıq 96 min insan yaşayır, çalışır və təhsil alır, 48 yaşayış məntəqəsində məskunlaşma həyata keçirilib. Bu göstəricilər Böyük Qayıdış prosesinin mərhələli şəkildə genişləndiyini göstərir.
Qurultayda Azərbaycanın iqtisadi imkanları və enerji siyasəti də xüsusi diqqət mərkəzində olub. Ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, investisiyaların cəlb edilməsi, qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi və sənayenin şaxələndirilməsi əsas istiqamətlər kimi qeyd edilir. Azərbaycan neft və qazla yanaşı, elektrik enerjisi, neft-kimya məhsulları və gübrə istehsal edib ixrac edən ölkə kimi enerji sahəsində mövqelərini genişləndirir. Orta Dəhliz və Şimal-Cənub nəqliyyat marşrutlarının inkişafı isə Azərbaycanın tranzit və logistika imkanlarını artırır, ölkənin regional iqtisadi əlaqələrdə rolunu gücləndirir.
İqtisadi inkişafın sosial nəticələri də qurultay çıxışında ön plana çəkilib. Minimum əməkhaqqının, pensiyaların və sosial müavinətlərin artırılması ilə bağlı açıqlamalar əhalinin sosial rifahının dövlət siyasətində mühüm istiqamət olaraq saxlanıldığını göstərir. Beləliklə, iqtisadi artımın sosial müdafiə tədbirləri ilə əlaqələndirilməsi və əhalinin rifahının yüksəldilməsi qarşıdakı mərhələnin əsas istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunur.
Xarici siyasət məsələləri də çıxışın mühüm hissəsini təşkil edib. Azərbaycanın müxtəlif dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlarla əməkdaşlığını genişləndirməsi, enerji və nəqliyyat layihələri vasitəsilə regional əlaqələrdə fəal iştirak etməsi ölkənin beynəlxalq mövqeyinə təsir göstərən əsas amillərdəndir. Azərbaycanın coğrafi mövqeyi, enerji resursları və nəqliyyat infrastrukturu Avropa ilə Asiya arasında bağlantıların inkişafında ölkəyə mühüm imkanlar yaradır. Bu çərçivədə enerji təhlükəsizliyi və nəqliyyat dəhlizləri həm iqtisadi, həm də geosiyasi əhəmiyyət daşıyır.
Ümumilikdə, Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayında səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın yeni mərhələdə qarşısında duran vəzifələri sistemli şəkildə ortaya qoydu. Əgər əvvəlki dövrlərdə əsas strateji məqsədlərdən biri ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpası idisə, hazırkı mərhələdə bu nəticələrin möhkəmləndirilməsi, təhlükəsizliyin təmin olunması, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun inkişafı, iqtisadi imkanların artırılması, sosial rifahın yüksəldilməsi və beynəlxalq əməkdaşlığın genişləndirilməsi əsas prioritetlər sırasındadır.
Bu baxımdan VIII Qurultay yalnız YAP-ın fəaliyyətinin müzakirə olunduğu tədbir deyil, Azərbaycanın qarşıdakı inkişaf gündəminin əsas istiqamətlərinin təqdim edildiyi siyasi platforma kimi də qiymətləndirilə bilər. Qurultayda səsləndirilən mesajlar dövlətçilik, təhlükəsizlik, iqtisadi inkişaf, sosial siyasət, Böyük Qayıdış və beynəlxalq əməkdaşlıq kimi istiqamətlərin bir-biri ilə əlaqəli şəkildə həyata keçirilməsinin vacibliyini önə çıxarır. Azərbaycanın qarşıdakı mərhələdə əsas məqsədi əldə olunmuş nəticələri qorumaqla yanaşı, onları uzunmüddətli və dayanıqlı inkişaf üçün yeni imkanlara çevirməkdir.