Bəzən insan öz adına bənzəyir. Bəzən ad taleyə çevrilir, ömür yolunu işıqlandıran mayaka dönür. Elə insanlar var ki, onların həyatına baxanda adlarının mənası ilə talelərinin necə vəhdət təşkil etdiyinin şahidi olursan. Bu gün 75 illik yubileyini qeyd edən dəyərli ziyalı, el ağsaqqalı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Azərbaycan Jurnalistlər Birliyinin üzvü, Ümumrespublika ədəbi müsabiqəsinin qalibi, “Qızıl qələm” mükafatı laureatı, Prezident mükafatçısı Əfrahim Abbas məhz belə insanlardandır.
Əfrahim...
Bu adın özündə bir tale gizlənib. Minilliklərin dərinliyindən gələn bu ad “bəhrəli”, “məhsuldar”, “ikiqat bərəkətli” mənalarını ifadə edir. Sanki Yaradan bu adı ona təsadüfən verməyib. Çünki Əfrahim müəllimin ömür yoluna nəzər saldıqda bərəkətin, məhsuldarlığın və yaradıcılığın onun həyatının ayrılmaz hissəsi olduğunu görürük.
Yetmiş beş il...
Bu rəqəmin arxasında sadəcə zaman yoxdur. Bu illərin arxasında zəhmət var, elm var, mübarizə var, vətən sevgisi var, insan sevgisi var, qəlb yanğısı var, yaradıcılıq eşqi var.
Bu illərin arxasında bütöv bir həyat fəlsəfəsi dayanır.
Əfrahim Abbasın mənsub olduğu nəsil Azərbaycan xalqının mənəvi yaddaşında xüsusi yeri olan Axund Məcid ocağıdır. El arasında deyildiyi kimi, "ot kökü üstə bitər". Dövrünün ən savadlı, elmli və nüfuzlu ruhani nəslinin davamçısı olmaq təkcə şərəf deyil, həm də böyük məsuliyyətdir.
Əfrahim müəllim bu məsuliyyəti ömrü boyu ləyaqətlə daşıyıb.
O, öz kökündən aldığı mənəvi gücü müasir düşüncə ilə birləşdirərək həm elm adamı, həm müəllim, həm də yaradıcı ziyalı kimi formalaşıb.
Riyaziyyatçı olmaq insanın ağlını formalaşdırır.
Müəllim olmaq isə insanın qəlbini.
Əfrahim Abbas hər iki zirvəni fəth edə bilmiş insanlardandır.
O, ömrünü müqəddəs müəllimlik peşəsinə həsr edib. Minlərlə gəncin həyatına işıq salıb. Bəlkə də bu gün müxtəlif sahələrdə çalışan yüzlərlə insanın uğur hekayəsində Əfrahim müəllimin əməyi, nəsihəti və öyrətdiyi həyat dərsləri yaşayır.
Çünki həqiqi müəllim yalnız riyazi düsturlar öyrətmir.
Həqiqi müəllim insan yetişdirir.
Şəxsiyyət formalaşdırır.
Vətənə və xalqa faydalı vətəndaş qazandırır.
Əfrahim Abbas məhz belə müəllimlərdəndir.
Lakin onun fəaliyyəti yalnız sinif otaqları ilə məhdudlaşmayıb.
Çünki ziyalı olmaq sadəcə diplom sahibi olmaq deyil.
Ziyalı olmaq xalqın ağrısını öz ağrın kimi yaşamaqdır.
Millətin sevincini öz sevincin kimi bölüşməkdir.
Dövlətin uğurunu öz uğurun kimi qəbul etməkdir.
Əfrahim müəllim məhz belə ziyalı obrazının canlı təcəssümüdür.
Onun poeziyasında insan sevgisi, ilahi eşq, mənəvi kamillik, milli ruh və vətən təəssübkeşliyi bir-birini tamamlayır.
"Memarı var" qəzəli müəllifin mənəvi dünyasının poetik xəritəsidir. Bu qəzəldə ilahi eşqə bağlı bir qəlbin döyüntüləri eşidilir. Burada insanın öz Yaradanına sevgisi, mənəvi paklığa inamı və ruhun ucalığı öz əksini tapır.
Bu misralar göstərir ki, Əfrahim Abbas üçün həyat maddi dünyanın sərhədləri ilə məhdudlaşmır.
Onun dünyası mənəviyyatla başlayır.
İnamla davam edir.
Sevgi ilə ucalır.
Əməl ilə tamamlanır.
Lakin böyük ziyalıların qəlbində bir ağrı həmişə yaşayır.
Bu ağrı Vətən ağrısıdır.
Bu ağrı millət ağrısıdır.
Bu ağrı tarixdən gələn həsrətdir.
Əfrahim müəllimin yaradıcılığında da bu nisgil xüsusi yer tutur.
"Oyan Təbrizim" şeiri sadəcə poetik əsər deyil.
Bu, milli vicdanın harayıdır.
Bu, bölünmüş Azərbaycanın ağrısının sözə çevrilmiş formasıdır.
Bu, bütöv Azərbaycan ideyasının poetik manifestidir.
Bu misralarda Təbriz var. Səttar Xan var. Şəhriyar var. Səhənd var. Xətai var.
Bu misralarda bütöv bir millətin tarixi yaddaşı yaşayır.
Bu misralarda Arazın o tayında qalan milyonlarla soydaşımızın taleyi yaşayır.
Bu misralarda milli birlik arzusu yaşayır.
Bu misralarda Azərbaycançılıq ideologiyasının ruhu yaşayır.
Əsl ziyalı məhz budur.
Millətin dərdini görmək.
Millətin gələcəyini düşünmək.
Millətin sabahı üçün yaşamaq.
Əfrahim Abbas ömrü boyu bu missiyanı daşıyıb.
Bu gün Azərbaycan dövlətinin gücləndiyi, Qarabağın azad olunduğu, Türk dünyasının yeni inteqrasiya mərhələsinə qədəm qoyduğu bir dövrdə Əfrahim müəllim kimi ziyalıların əməyi daha aydın görünür.
Çünki dövlətləri yalnız siyasətçilər qurmaz. Dövlətləri müəllimlər də qurur. Şairlər də qurur. Yazıçılar da qurur. Ziyalılar da qurur. Mənəviyyat keşikçiləri də qurur.
Əfrahim Abbas məhz həmin mənəviyyat keşikçilərindəndir.
Yetmiş beş il ərzində o, sözün keşiyində dayanıb.
Milli dəyərlərin keşiyində dayanıb.
Azərbaycançılığın keşiyində dayanıb.
İnsanlığın keşiyində dayanıb.
Bu gün onun yubileyi yalnız ailəsinin və yaxınlarının sevinci deyil.
Bu gün onu tanıyanların, onunla çiyin-çiyinə çalışanların, onun yetirmələrinin, dostlarının, oxucularının sevinc günüdür.
Bu gün mənəviyyatın, ziyalılığın və elmə xidmətin bayramıdır.
Hörmətli Əfrahim müəllim!
Sizin keçdiyiniz həyat yolu bir insan ömrünün deyil, bütöv bir ziyalı missiyasının təcəssümüdür.
Siz ömrünüz boyu qazandığınız hörməti heç vaxt vəzifə ilə deyil, şəxsiyyətinizlə qazanmısınız.
Siz insanların qəlbində yerinizi titullarınızla deyil, insanlığınızla tutmusunuz.
Bu isə hər kəsə nəsib olan xoşbəxtlik deyil.
75 illik yubileyiniz münasibətilə Sizə möhkəm can sağlığı, uzun və bərəkətli ömür, ailə səadəti, yeni yaradıcılıq uğurları arzulayırıq.
Qələminiz susmasın.
Sözünüz tükənməsin.
Yaradıcılıq eşqiniz sönməsin.
El içində qazandığınız hörmət daim yaşasın.
Allah Sizə yeni-yeni uğurlar, sağlam ömür və sevdiklərinizlə birlikdə xoş günlər nəsib etsin.
Yubileyiniz mübarək olsun, dəyərli ziyalı!
Yubileyiniz mübarək olsun, hörmətli Əfrahim Abbas!
Yubileyiniz mübarək olsun, Azərbaycanın bərəkətli ömür sahibi!



Hörmətlə xalaoğlu
Mürtəza Bünyadlı