10 may 10:47siyaset, gundem

Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 96-cı ildönümüdür

Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 96-cı ildönümüdür Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyevin anadan olmasının 96-cı ildönümüdür.
Heydər Əlirza oğlu Əliyev 1923-cü il mayın 10-da Azərbaycanın Naxçıvan şəhərində anadan olub. 1939-cu ildə Naxçıvan Pedaqoji Texnikumunu bitirdikdən sonra Azərbaycan Sənaye İnstitutunun (indiki Azərbaycan Dövlət Neft Akademiyası) memarlıq fakültəsinə daxil olmuş, lakin İkinci dünya müharibəsinin başlanması ilə əlaqədar təhsili yarımçıq qalmışdır.
Heydər Əliyev 1941-ci ildən Naxçıvan MSSR Xalq Daxili İşlər Komissarlığında şöbə müdiri və Xalq Komissarları Sovetində məsul vəzifələrdə çalışmış, 1944-cü ildən isə dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında işə göndərilmişdir. Leninqrad (indiki Sankt-Peterburq) və Moskva şəhərlərində xüsusi ali təhsil almış, 1957-ci ildə isə Azərbaycan Dövlət Universitetinin tarix fakültəsini bitirmişdir. Dövlət təhlükəsizliyi orqanlarında iyirmi beş il çalışan Heydər Əliyev 1964-cü ildən Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti yanında Dövlət Təhlükəsizliyi Komitəsinin sədr müavini, 1967-ci ildən sədri vəzifələrində işləmiş və general-mayor rütbəsinə yüksəlmişdir.
Heydər Əliyev Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin 1969-cu il iyul plenumunda Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin birinci katibi seçilərək respublikanın rəhbəri olmuşdur.
1976-cı ildə Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosu üzvlüyünə namizəd, 1982-ci ilin dekabrında isə Siyasi Büronun üzvü seçilən Heydər Əliyev SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsinə təyin edilmişdir. Bu vəzifədə işləyərkən Heydər Əliyev SSRİ-nin iqtisadi, sosial və mədəni həyatının ən mühüm sahələrinə rəhbərlik etmişdir.
Heydər Əliyev iyirmi il ərzində SSRİ və Azərbaycan SSR Ali Sovetlərinin deputatı olmuş və beş il SSRİ Nazirlər Soveti sədrinin birinci müavini vəzifəsində çalışmışdır.
1987-ci ilin oktyabrında Sovet İttifaqı Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi Siyasi Bürosunun və şəxsən Baş katib Mixail Qorbaçovun yeritdiyi siyasi xəttə etiraz əlaməti olaraq tutduğu vəzifələrdən istefa vermişdir.
Heydər Əliyev 1990-cı il yanvarın 20-də sovet qoşunlarının Bakıda törətdiyi qanlı faciənin ertəsi günü Azərbaycanın Moskvadakı nümayəndəliyində bəyanatla çıxış edərək Azərbaycan xalqına qarşı törədilmiş cinayətin təşkilatçıları və icraçılarının cəzalandırılmasını tələb etmişdir. SSRİ rəhbərliyinin ikiüzlü siyasəti nəticəsində Dağlıq Qarabağda yaranan kəskin münaqişə vəziyyətinə etiraz əlaməti olaraq, 1991-ci ilin iyulunda Sovet İttifaqı Kommunist Partiyasının sıralarını tərk etmişdir.
1990-cı ilin iyulunda Azərbaycana qayıdan Heydər Əliyev ilk əvvəl Bakıda, sonra isə Naxçıvanda yaşamış, həmin ildə də Azərbaycan Ali Sovetinə deputat seçilmişdir. 1991-1993-cü illərdə Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin sədri, Azərbaycan Respublikasının Ali Məclisinin sədr müavini vəzifələrində çalışmışdır. Heydər Əliyev 1992-ci ildə Yeni Azərbaycan Partiyasının Naxçıvan şəhərində keçirilmiş təsis qurultayında partiyanın sədri seçilmişdir.
1993-cü ilin may-iyun aylarında hökumət böhranının son dərəcə kəskinləşməsi nəticəsində ölkədə vətəndaş müharibəsinin baş verməsi və müstəqilliyin itirilməsi təhlükəsi yarananda Azərbaycan xalqı Heydər Əliyevin hakimiyyətə gətirilməsi tələbini irəli sürdü və Azərbaycanın o dövrkü rəhbərliyi Heydər Əliyevi Bakıya dəvət etməli oldu.
Heydər Əliyev 1993-cü il iyunun 15-də Azərbaycan Ali Sovetinin sədri seçilmiş, iyulun 24-də isə Milli Məclisin qərarı ilə Azərbaycan Respublikası Prezidentinin səlahiyyətlərini həyata keçirməyə başlamışdır.
Heydər Əliyev 1993-cü il oktyabrın 3-də keçirilən səsvermə nəticəsində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir.
1998-ci il oktyabrın 11-də keçirilmiş seçkilərdə o, yenidən Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçilmişdir. Öz namizədliyinin növbəti prezident seçkilərində irəli sürülməsinə razılıq vermiş Heydər Əliyev səhhətində yaranmış problemlərlə bağlı 2003-cü il oktyabrın 15-də keçirilən seçkilərdə iştirakdan imtina etmişdir.
Azərbaycanın ümummilli lideri Heydər Əliyev 2003-cü il dekabrın 12-də müalicə olunduğu Klivlend klinikasında (ABŞ) vəfat etmiş, dekabrın 15-də Bakıda Fəxri xiyabanda dəfn olunmuşdur.
Mətn www.heydar-aliyev-foundation.org saytından götürülüb.
Whatsapp-da paylaş
SON XƏBƏRLƏR
Gürcüstan rəhbərliyi Azərbaycanla sərhədlərin delimitasiyası prosesinin yenilənməsini alqışlayır 18:08İtaliya Prezidenti İlham Əliyevi Respublika Günü münasibətilə təbrik edib 18:03Türkiyədə uçurumdan yuvarlanan jurnalistin meyiti tapıldı 17:59PSJ-nin prezidenti rüşvət verməkdə ittiham olunur 17:56Kurikulumun İLK NƏTİCƏLƏRİ... - narazılıqlar çoxdur 17:49Ali məktəbə müsabiqədənkənar QƏBUL: YAXŞIDIR, YOXSA PİS? 17:45"Azərbaycan Dəmir Yolları" Avroliqanın finalı ilə bağlı tədbirlər planı hazırlayıb 17:42Azərbaycan və Çin xarici işlər nazirləri görüşdü 17:37İstirahət mərkəzinin avadanlıqları hərraca çıxarılacaq - SƏBƏB 17:34Afaq Bəşirqızıdan GÖZLƏNİLƏN ADDIM - "Toya bir gün qalmış" 17:30Prezident İlham Əliyev Sabunçu dəmir yolu vağzalı kompleksinin açılışında iştirak edib 19:35Azərbaycanın Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyeva Bakının Kürdəxanı qəsəbəsində olub 19:31Atəşkəs rejimi 20 dəfə pozulub 11:28Şamaxıda 8 il öncə vəfat etmiş şəxsə hərbi çağırış vərəqəsi göndərilib 11:26Paytaxtda əhali ilə fəal görüşlər aylığına yekun vuruldu 11:21Vəzifəli şəxs barəsində daha bir CİNAYƏT İŞİ: külli miqdarda... 11:19Azərbaycanda DƏHŞƏT: 3 aydır itkin düşən şəxsin çürümüş meyiti... 11:17Ərdoğan: TDƏŞ digər beynəlxalq təşkilatlarla münasibətləri inkişaf etdirməlidir 11:11ABŞ-da keçirilən marafon ölümə səbəb olub 11:08Maduro erkən parlament seçkiləri keçirilməsini təklif edib 11:05Əfsanəvi Tu-134 təyyarəsi sonuncu reysini uçub 10:51Neft məhsullarını nəzarətsiz qoymayın, uşaqda pnevmaniya yarana bilər - XƏBƏRDARLIQ 10:47Dörd ayda 436 ədəd minik avtomobili istehsal olunub 10:44“Barselona”nın müdafiəçisi zədələnib 10:39Formula 1 üzrə üçqat dünya çempionu Niki Lauda vəfat edib 10:37Alimlər başı böyük olan uşaqlar haqqında İNANILMAZ SİRRİ açıqladı 10:33Elina cinayətində QALMAQAL BÖYÜYÜR: anası və vəkilləri YENİDƏN DANIŞDI 18:55"Akkreditasiya rüsumlarının miqdarına yenidən baxılacaq" - İsa Həbibbəyli 18:14Kral Salman Azərbaycan Prezidentini təbrik edib 18:10Fədayə Laçının işi baş tutmadı- Polkovnikə görə 18:0438 nəfər həkimlik oldu, 11-nin nəticəsi ləğv edildi - QƏBUL İMTAHANININ QEYRİ-ADİ STATİSTİKASI 17:50Millət vəkili Nəsib Məhməliyev: - Biz hər hansı Orta Asiya respublikalarından, uzaq Çindən gəlmiş bir köçəri tayfaları deyilik – Qafqaz Albaniyasının varisləriyik 14:33Azərbaycan Ordusunun genişmiqyaslı təlimləri başlayıb 12:29Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Ramazan ayı münasibətilə Azərbaycan xalqına xoş arzularını çatdırıb 12:25Ötən il Azərbaycan məhkəmələrində 246 mindən artıq işə baxılıb - Birinci vitse-prezidentin köməkçisi 12:22Ötən ilin dövlət büdcəsinin gəlir və xərcləri məlum olub 11:22İki gündə yol qəzalarında 6 nəfər ölüb 11:19Messi rekordu təkrarlayıb və Mbappedən uzaqlaşıb 11:00Rusiyada yeni rekord qeydə alınıb 10:56Bakı və Abşeronda bir gündə 6 nəfəri it dişləyib 10:41Bu üzüyün nələrdən hazırlandığını bilənlər dəhşətə gəlir 10:31Ərdoğan: “Ən təhlükəli 420 terroristi zərərsizləşdirmişik” 11:38Prezident müsəlman ölkələrinin səfirlərini qəbul edib 11:34"Kişi xəyanət edirsə, bunun günahkarı qadındır" - Əməkdar artist 11:31Tələbələr üçün yeni yataqxana kompleksinin istifadəyə veriləcəyi TARİX BƏLLİ OLDU 11:28Öldürülən avtoritetin həyat yoldaşı danışdı: “Lotu Quli” dedi ki..... - ÖZƏL 11:26Silsilə oğurluq edən dəstə üzvləri HƏBS EDİLDİ 11:21Atəşkəs rejimi 26 dəfə pozulub 11:17Aya ilk dəfə qadın ayağı dəyəcək 11:14Britaniya İranla bağlı məsələdə ABŞ-la razılaşır 11:12Mühafizəkarlar və leyboristlərin "Brexit" danışıqları nəticəsiz qaldı 11:09Vergilər naziri: Bunu ayrıca təhlil qrupu izləyir 10:56SOCAR və BP Aralda geoloji-kəşfiyyat aparacaq 10:54Avroliqanın finalında VAR sistemindən istifadə olunacaq 10:51"Arsenal" erməni futbolçusunu Bakıya gətirməyəcək 10:47Yer güclü maqnit qasırğasının təsiri altındadır 10:44Bakıda "Yaxşı İdarəetmə, İnnovasiya və Şəffaflıq”Forumu keçiriləcək 18:11Prezident İlham Əliyev Çexiya Parlamenti Deputatlar Palatası sədrini qəbul edib 18:09Ələtdə narkotik vasitələrin dövriyyəsi ilə məşğul olan dəstə aşkarlanıb 18:05Sumqayıtda metaləritmə sexindən 31 ton metal oğurlanıb 18:01Rüşvət alan baş həkimə HÖKM OXUNDU 17:56Əhaliyə ŞAD xəbər : İşıq limiti artırıla bilər 17:32Mayın 26-da magistraturaya qəbul imtahanının II mərhələsi keçiriləcək 17:30Britni Spirs səhnəylə vidalaşır 17:26Sorğu: Ukraynada növbədənkənar parlament seçkiləri keçirilsə, Vladimir Zelenskinin partiyası qələbə qazanacaq 17:23