27 iy 00:01sehiyye

Bu da cökə bağı

Bu da cökə bağı Gəlin, görün, inanın

Şimal yarımkürəsinin bütün ilıq bölgələrinin gilli, sərin və nəmli torpaqlarında yetişir. Sürətlə böyüyən və 20-25 metrəyə kimi uzanan cökə ağaclarının gövdələrinin diametri 1.5 m belə ola bilər. Əvvəlcə düz olan gövdə qabığı, ağac yaşlandıqca çatlayır. Üstü tünd yaşıl yarpaqları uzun saplı, ürək formasında və kənarları da düzdür.
Yarpağın boz və ya gümüş rəngindəki alt tərəfində qılcıqlar var. İyun-avqust ayları arasında açan sarımtıl rəngli xüsusi xoş ətirli çiçəklərinin 3-5-i bir yerdə, yarpaqların orta damarına bağlı və sarılı vəziyyətdə olur. Ağacın tək toxumlu meyvəsi minik, yuvarlaq və qurudur. Cökə ağacı toxumu, gövdə çəlikləri ilə və ya boy atan köklərinin ayrılıb əkilməsi ilə çoxaldılır.
Cökənin çiçək və yarpaqlarında qlükozit, tanen, yapışqan bitki mayesi və tərkibində farnesol olan uçucu yağ mövcuddur. Xüsusilə çiçək və yarpaqları tibbi təsirlərindən ötürü istifadə edilən cökə ağacının ağ, yumşaq və homogen taxtası heykəltəraşlıq və bənzəri işlərdə, gövdə qabıqları boyaçılıq və xələt istehsalında istifadə edilməkdədir.
Cökə çiçək və yarpaqlarının tibbi təsirlərini aşağıdakı kimi saymaq olar:
1. Sinəni yumşaldır.
2. Sinir sistemindəki gərginlikləri azaldır. Dincəldici, sakitləşdirici və yuxu gətiricidir.
3. Qadınlarda kritik günlərdə gərginlikləri yox edir və sancıları azaldır.
Bu təsirlərdən faydalanmaq üçün yay vaxtı, quru bir gündə yeni açmış cökə çiçəkləri yığılır. Bunların yanına bir miqdar yarpağı da qatılır və kölgədə qurudulur. Günəş dəyən çiçəklər ətir və təsirlərinin çoxunu itirir.
Qurudulmuş çiçək və yarpaq qarışığından 1 qaşıq alınır, üzərinə 1 stəkan qaynar su tökülərək 10 dəqiqə müddətlə dəmlənir. Bundan gündə üç dəfə bir stəkan içilir.
1. Bundan başqa, cökə tərlədicidir.
2. İdrarı sökücüdür.
3. Stimul artırıcıdır.
4. Bədəni gücləndiricidir.
Cökənin bu faydalarından da istifadə etmək üçün qarışıqda çiçək-yarpaq dozajı artırılır və 2-3 qaşıq tökülür. Eyni üsulla hazırlanan qarışıqdan gündə üç dəfə bir stəkan içilə bilər.

Qəzetimizin 22-28 iyun 2019-cu il tarixli sayında “Bakıda cökə ağacından ibarət analoqu olmayan park salındı” başlıqlı və “Bəli, bu park ilk dəfə olaraq 1 saylı Respublika Psiatriya Xəstəxanasında yaradıldı” yarımbaşlıqlı yazı dərc etmişdik. Bu heç də asan başa gəlməsə də, xəstəxana rəhbərliyi fədakarcasına bunu bacardı. Yazıda mübaliğəsiz olaraq sözügedən xəstəxanada, onun 25 hektarlıq həyətyanı sahəsində son 10 ildə yaradılan xarüqələrdən, bənzərsiz gözəlliklərdən, başqa sözlə təmir-bərpa işlərindən tutmuş salınan zəngin bağ-bağatadək qısaca söz açmışdıq. Eyni zamanda uzun müddətdir bu xəstəxanada həyata keçirilən yeniliklərdən, əldə olunan nailiyyətlərdən, habelə xəstələrin çöl həyatına hazırlanmasının son dərəcə müasir üsullarından, bunun üçün başlıca olaraq onların faydalı əməyə cəlb edilməsindən, çoxlu sayda, müxtəlif peşə üzrə yaradılan dərnəklərdən, kino-teatr sahələrində özlərini sınamaq imkanlarının yaradılmasından və digər neçə-neçə yeniliklərdən dönə-dönə söz açsaq da, həm azlıq edir, həm də buraların yaxın keçmişini və indiki vəziyyəti gözü ilə görənlər inanırıq ki, bizi qınamayacaq. Məqsədimiz heç də baş həkim Ağahəsən Rəsulovun fəaliyyətini şişirtmək, reklam eləmək deyil. Biz ötən illərin üfunət qoxuyan iyrənc mənzərəsinin, qamışlığın, kol-kosun, aylarla, illərlə yığılıb iylənən qurunt sularınun ağarsız, kölgəsiz xarabaxanaya bənzəyən həyətyanı sahəsinin, bu ərazidəki divarları, tavanı, uçuq-sökük köhnə korpusların respublikanın Əməkdar həkimi Ağahəsən Rəsulovun buraya təyinat aldıqdan sonra kökündən dəyişdirilərək cənnətməkana çevrildiyini gözlərimizdə gördüyümüz halda sanki vicdanımız qarşısında hesabat verərək əlimizə qələm alıb təbliğata, sözə yer ayırdıq.
Son 10 ildə, yəni A.Rəsulovun fəaliyyəti dövründə, əlbəttə gərgin əmək, qətiyyət, düzgün istiqamət, təcrübə, ən əsası isə işinə məhəbbət və məsuliyyətlə yanaşma hesabına sözün əsl mənasında cəhənnəm cənnətə çevrilmişdir. İndi buralarda necə deyərlər, gül-gülü çağırır, bülbül bülbülü. Xəstələr tam təmirli, müasir inventarlarla təchiz olunan yaraşıqlı korpuslarda yüksək müalicə, qayğı və diqqət altında vaxtlı-vaxtında kaloriyalı, ləziz yeməklərlə təmin edilərək özlərini çox rahat hiss edirlər, yuxarıda qeyd etdiyim kimi, bacarıq və təcrübələrinə uyğun dərnəklərə cəlb edilirlər. Hələ həyətyanı sahədə yaradılan 2 ədəd balıq hovuzunu demirəm. İçərisində müxtəlif növ balıqlar saxlanılan bu hovuzlardan günün müəyyən vaxtlarında xəstələrim gəlib qarmaq ataraq balıq tutmağı, bəziləri əlində çörək qırıntıları ilə gələrək balıqları yemləyərək onlara tamaşa etmələri ruha bir sakitlik gətirir, onlara təbii müalicə bəxş edir.
Nə isə… Mətləbdən uzaqlaşmayaq. Yazıya cökə ağaclarından başlamışdıq. Baş həkimin rəhbərliyi ilə salınan cökə parkı, artıq necə deyərlər, baş qaldırıb, alınıb. Ağaclar köklərini torpağa bərkitdikcə pöhrələri artıq, yarpaqları enlənir, nəticədə boyu uzanmağa başlayır.
Bu da cökə parkı. Bakıda, həqiqətən analoqu olmayan park.
Gəlin, görün, inanın!
Mövzu bununla bitmir. Növbəti saylarımızda daha ətraflı yazı hazırlamaq ümidi ilə, hələlik…

Bəradər
Bu da cökə bağı
Bu da cökə bağı
Bu da cökə bağı
Bu da cökə bağı
Bu da cökə bağı
Bu da cökə bağı
Bu da cökə bağı
Whatsapp-da paylaş
SON XƏBƏRLƏR
Türkiyə üçün dəhşətli proqnoz: 7,5 bal, 2,5 dəqiqə... 16:14Türküstanla bağlı nəhəng təlim: 128 min hərbçi... 16:08Daha 185 şəhid vərəsəsinə birdəfəlik ödəmə verilməsinə dair qərar qəbul olunub 12:42Attestatı olmayan abituriyent ADU-nun tələbəsi oldu 12:38“İnstagram”da tanış olduğu qadını şantaj edən şəxs tutulub 12:21Ağstafada piyadanı vurub hadisə yerindən qaçan sürücü həbs edilib 12:15Azərbaycanda Aqrar Sığorta Fondu yaradılır - FƏRMAN 12:05Bakıda qəzalı vəziyyətdə olan binalar sökülür - Pilot layihələr çərçivəsində yeni binalar tikilir 11:55“Qarabağ”ın futbolçusu Bolqarıstan yığmasına çağırılıb 11:48BQXK nümayəndələri Azərbaycan tərəfinə təslim olan erməni hərbçi ilə görüşüb 11:43Rusiyalılar Türkiyədə 2 milyon dollar dəyərində yaxtanı qaçırıblar 11:39Otellərdə hansı pulsuz xidmətlərdən istifadə etmək olar? 11:31Tanınmış şair Oktay Rza vəfat etdi 16:54Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında növbəti komanda-qərargah təlimi başlayıb - VİDEO 16:42Qəzaya uğrayan MiQ-29 təyyarəsinin “qara qutusu” tapıldı 16:39“Qaçqınkom”un iki sektor müdiri cəzalandırılıb 14:57Azərbaycanda ginekoloq hamilə qadınlarla rəqs etdi - Video 14:45“Mahnıda seks havası varsa, bunu göstərirəm” 14:33Abşeronda qadına zor tətbiq edərək pul və telefonunu alıblar 14:28Türkiyə ordusu Suriyanın Sarakib şəhərinə daxil oldu 14:26"Qarabağ"ın oyununun vaxtı dəyişdirildi 14:25“Azərsu”nun işçisi 3 min manat cəzalandırılıb 14:22Avropada görməyə öyrəşdiyimiz mənzərə Bakıda: sürücülərimizdən nümunəvi addım! 10:14Müdafiə naziri “Beynəlxalq Ordu Oyunları - 2019” yarışlarının bağlanış mərasimində iştirak edib 10:09Türkiyə təyyarələri İraqın şımalında PKK mövqelərini bombalayıb 10:05Atəşkəs 23 dəfə pozulub 10:03QDTİB: Azərbaycanla bərpa olunan enerji mənbələri, kənd təsərrüfatı, süd emalı sahələrində işləməyi planlaşdırırıq 10:01Bakıda yol polisinin iştirakı ilə zəncirvari qəza baş verib 09:57Elektron ticarətin qaydaları - Proses 4 mərhələdən ibarətdir 09:53Böyük Britaniya İran gəmisini azad etdi - ABŞ-ın xahişini nəzərə almadı 09:49Azərbaycanda müəllimlərin işə qəbulu üzrə müsahibə mərhələsi başlayıb 09:47Fransa çempionatında ikinci turun növbəti oyunu keçirilib - NƏTİCƏLƏR 09:44Prezident İlham Əliyev: Əminəm ki, sərhəd mühafizə orqanlarının şəxsi heyəti dövlət sərhədlərimizin qorunması sahəsində mühüm vəzifələrini gələcəkdə də şərəflə yerinə yetirəcək 21:13Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva: Azərbaycanın layiqli övladları, əsgər və zabitləri ilə fəxr edirəm 21:07Cəbəllütariq ABŞ-ın İran tankerinin saxlanılması barədə xahişini rədd edib 21:02Baş Prokurorluq və DİN Şəmkirdə baş verən yanğınla bağlı məlumat yayıblar 20:56Sabunçuda süd və süd məhsulları istehsal edən sexin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb 20:51Bu məhsul sağlamlığa ziyan imiş 20:44Gənc pəhləvanımız Zaur Əliyev dünya çempionatında gümüş medala sahib olub 20:39İşıqlı məkanları sevən və müsbət enerji yaradan kaktus 20:35Azərbaycan sərhədçiləri təmas xəttində bir sıra istiqamətlərdə strateji əhəmiyyətli mövqeləri tutub 16:22Gəmiricilərə qarşı zəhərli maddələr heyvanat aləminə ciddi ziyan vurub 16:19Rahidə Baxışovaya 35 min manat “atdılar” 16:17Alimlər 500 yaşlı köpəkbalığı aşkar ediblər 16:13Yevlaxda xəstəxananın şöbə müdiri barəsində cinayət işi başlanıb, iş məhkəmədədir 15:58Prokurorluq: Zaqatala Rayon Məşğulluq Mərkəzinin müdirinin intiharı xidməti fəaliyyəti ilə bağlı deyil 14:20DYP texniki baxışla bağlı sürücülərə müraciət edib 14:15Azərbaycana qarşı casusluq edən 128 nəfər aşkar edilib - DSX rəisi 14:06Bu ərazilər Bakı metropoliteninə verildi, evlər sökülür - ÜNVAN 14:01Xırdalanda qənd istehsalı sexinin fəaliyyəti məhdudlaşdırılıb 13:57Son 6 ayda ölkədə 29 minə yaxın ölüm halı qeydə alınıb 13:53Azərbaycan vətəndaşlarının vizasız gedə biləcəyi ölkələrin siyahısı genişlənib 13:50Amerikalı turist qadının döyüldüyü kurortu bağlayıblar 13:40Şimali Koreya tərəfindən buraxılan raketlər Yaponiyaya məxsus iqtisadi zonaya çatmayıb 13:24UEFA Avropa Liqasında play-off mərhələsinin iştirakçıları məlum olub 13:19Dələduzluğa görə axtarışda olmuş qadının məhkəməsi başlayır 15:38Rusiyada azərbaycanlı gənc yanan evin sakinini xilas edib 15:35Dəmir yolunun Gəncə-Böyük Kəsik istiqamətində yeni yoldəyişənlərin quraşdırılmasına başlanılıb 15:29Neymar məşqlərdən kənarlaşdırıldı 15:27Bakıda yol qəzası, prospektdə tıxac yarandı 15:25