30 may 11:37medeniyyet

Film qəhrəmanı, Bakının əfsanəvi müdafiəçisi, Bayılda gecəyarısı güllələnmə... - TARİX

Film qəhrəmanı, Bakının əfsanəvi müdafiəçisi, Bayılda gecəyarısı güllələnmə... - TARİX “O olmasın, bu olsun” filmində qoçu obrazı var ha, keçisi də olur - həmin obraz realdır. Yəni Bakıda qoçu Nəcəfqulu adlı birisi yaşayıb - 1920-ci ilin mayın 29-na qədər. Həmin gün adamın başına nə gəlib nəql edəcəm, hələlik onun kimliyindən bəhs edim. Hörmətli adam olub, çünki haqqı nahaqqa verməzmiş. Hətta keçinin belə başqa keçilərdən fərqini tutub onu bir qızıl onluğa çobandan alıb. Çoban şikayət edib ki, bu keçinin əlindən sürünün rahatlığı yoxdur. Özündən böyük heyvanları da buynuzlayıb sürüdən didərgin salır. Yetənə yetir, yetməyə bir daş atır misalı. Qoçu da alıb gətirir keçini, onu qoz-fındıqla bəsləyir. Hara getsə keçi yanında olurmuş, keçi neynəsə gözün üstə qaşın var deyən olmazmış. Qoçu Nəcəfqulunun keçisidir-vəssalam.
Nəcəfqulunun 1918-ci ildə erməni daşnakları ilə döyüşlərdə şücaəti diqqətimi çəkdiyi üçün onun haqqında bilməyənləri də məlumatlandırmağa qərar verdim. Beləliklə, Qoçu Nəcəfqulu Bakı qoçusu olub.
1918-ci ilin martında ermənilər Bakıya hücum edən zaman öz vəsaiti hesabına aldığı silah-sursatı camaata paylayaraq müdafiə dəstələri yaradıb. Daşnaklarla mübarizədə göstərdiyi igidliyə görə Qafqaz-İslam ordusunun generalı Nuru Paşa onu ordenlə təltif edib.
Sovet işğalından sonra onu tutmaq üçün üstünə gələn bolşevik ordusuna təslim olmayıb, atışmada yaralayıb həbs ediblər.
1920-ci ili mayın 21-də isə Mayılov Teatrında qurulan məhkəmədə onu kommunist Əli Bayramovun qətlində ittiham ediblər: “İnqilabi Tribunanın ilk iclasını sədr Teymur Əliyev açır. İttihamçı təzə hökumətin ədliyyə komissarı Əliheydər Qarayev olur. Bunları qoçu Nəcəfqulunun nəvəsi Nailə xanım babası haqqında yazdığı kitabda danışır: “Əliheydər Qarayevin babamla köhnədən ədavəti varmış, babam bir dəfə ona iki sillə çəkibmiş”.
Həmin məhkəmədə Qoçu Nəcəfquludan başqa 19 nəfərin işinə baxılırmış, onlardan 12-si qoçu imiş. O qoçular ki, mart soyqırımında başqa maraqlarını, bir-biriləri ilə rəqib olduqlarını unudub birləşib ümumi düşmənə qarşı mübarizə aparıblar. Məhkəmədəki Nəcəfqulunun son sözü belə olur: “Mən Bakıda bir sıra qanlı hadisələrin törədilməsində iştirak etmişəm, bir sıra cinayətlərdə əlim olub. Hərgah, siz məni bu işlərimə görə mühakimə etsəydiniz, mən sizə minnətdar olardım. Ancaq mən nə Əli Bayramov tanıyıram, nə də onun ölümündə əlim olub. Mən Bakının yarısını erməni daşnaklarından qorumuşam. Ona görə də türklərdən mükafat və orden almışam. Bəs bunlar hara getdi?”
1920-ci il may ayının 28-dən 29-na keçən gecə saat 2.30-da Bayıl qazamatının iç həyətində açılan güllələr 15 kişinin həyatına son qoyur. Daşnaklara qarşı vuruşmuş bakılı kişilərin...
Whatsapp-da paylaş
SON XƏBƏRLƏR
Deputat İqbal Məmmədov: “Düşmən əmin olsun ki, şəhidlərimizin qanı heç vaxt yerdə qalmayacaq” 19:18“Tovuz” Xeyriyyə Cəmiyyətinin Ağsaqqallar Şurası və İdarə Heyətinin üzvlərinin tovuzlulara MÜRACİƏTİ 19:14Baş verən təxribatlar düşmən ölkəyə növbəti “dərs oldu” 19:05İƏT PA Baş katibi Ermənistanın Azərbaycana qarşı təcavüzünü qınayan bəyanat verib 18:48Milli Məclis Sədrinin müavini Adil Əliyev: “Məğlubiyyət Ermənistan tərəfinin taleyidir!” 18:41Milli Məclisinin sədri Sahibə Qafarova Altınbek Mamayusupova, Qabriela KuevasBarrona, Valentina Matviyenkoya müraciətlər ünvanlayıb 18:31“AZƏRENERJİ” DAHA BİR ƏHƏMİYYƏTLİ LAYİHƏ REALLAŞDIRIR 12:51Ərdoğan Roma Papasını kədərləndirdi 12:44Ermənilər Tovuzun kəndlərini yenidən atəşə tutub 12:41Futbol oynayan 25 nəfər cərimələndi 12:33Pakistandan Ermənistana SƏRT BƏYANAT 12:30Azərbaycanda növbəti buraxılış imtahanlarının keçirilməsi nəzərdə tutulur 12:17Bakıda itkin düşən gənc qadın Türkiyədə tapıldı 12:14Namiq şou əhlini qınadı:"Camaata qıcıq verirsiniz" 12:11Ermənilər daha bir kəndimizi artilleriya atəşinə tutub 12:05Azərbaycanda bu mağazalarda qanunsuzluqlar aşkar edildi - SİYAHI 12:01Himayədarlığın, qayğıkeşliyin mükəmməl örnəyi 11:53Tarixi dönüşün böyük uğurları 11:45MN: Düşmənin bir neçə hərbi obyekti və texnikası darmadağın edilib 21:50Ermənistanın bu addımı beynəlxalq hüquq normalarının pozulması və Azərbaycana qarşı təcavüzdür 21:44Milli Məclisin Elm və təhsil komitəsinin növbəti onlayn iclası keçirildi 16:30"Hazırda döyüş bölgəsində ara-sıra qarşılıqlı artilleriya zərbələri endirilir" - RƏSMİ 13:34MN: Azərbaycan Ordusunun baş leytenantı şəhid olub, düşmən itkilərini gizlədir 13:29Aİ-nin xüsusi nümayəndəsi Azərbaycan-Ermənistan sərhədində baş verənlərdən danışdı 13:18"Azərbaycan tərəfi heç bir ərazi itkisi verməyib" - MN sözçüsü 13:14"Azərbaycan Ordusu bu təxribata yaxın günlərdə daha ağır zərbə ilə cavab verməlidir" - DEPUTAT 13:08Xüsusi Sessiyanın qəbul edəcəyi qərarlar pandemiya ilə mübarizədə beynəlxalq ictimaiyyəti səfərbər edəcək 19:00Nazirlik bəzi şəxslərin 190 manat almaması ilə bağlı suallara aydınlıq gətirdi 15:29Saatlıda su problemi yaşanır - VİDEO 15:25Türkiyədə ən hündür körpünün açılışı olub 15:21Sevgilisini döyən məşhur aktyordan İLK AÇIQLAMA: “Layiqdir” 15:17Ucar sakininin döyülərək öldürülməsi faktı ilə bağlı cinayət işi başlanıb 15:14Şəhriyar Məmmədyarov “Qrossmeysterlərin döyüşü” turnirində qələbə qazanıb 15:10Bakıda mobil polis postları qurulub, küçələrdə nəzarət gücləndirilib 15:06XİN: Bölgədə artan gərginliyin məsuliyyəti bilavasitə işğalçı Ermənistanın üzərindədir 15:03Heydər Əliyev Fondu daha bir şəhid ailəsinə dəstək oldu 14:59Tibb müəssisələrinə koronavirusla bağlı erkən müraciətlər artıb 14:46Son ümid yerinin bir ünvanı var: Heydər Əliyev Fondu - Mehriban xanım Əliyeva - deputat Nəsib Məhəməliyev 00:22Azərbaycan “davamlı inkişaf məqsədləri indeksi”nə görə dünyada hər üç ölkədən ikisini qabaqlayıb 20:31Kənddə qətl: əmisini baltaladı 16:02Daha bir icra başçısı tutduğu vəzifədən azad edildi 15:57Konsul barədə həbs qətimkan tədbiri seçildi - YENİLƏNİB 15:5330 min manatdan çox olan əmanətlər üzrə kompensasiyaların ödənilməsinə başlanacaq 15:48Bakıda yeniyetmə bankomatdan 5 547 manat pul çıxardaraq oğurladı 15:44İraqın şimalında 8 PKK terrorçusu məhv edilib 15:39Əlilliyi olan şəxslərin əmək hüquqlarını pozan işəgötürənlər cərimələnəcək 15:35Jalə Əliyeva Meksika Birləşmiş Ştatları Senatının Azərbaycanla dostluq qrupunun rəhbəri Aqustin Qarsiya Rubio ilə onlayn görüş keçirib 13:18Qənirə Paşayeva COVİD-19-la mübarizədə Azərbaycanın yerli və beynəlxalq səviyyədə gördüyü işlərdən danışıb 13:07Saxta spirtli içki hazırlayan şəxslər həbs edildi 08:14Bu rayona istirahətə gələnlər cəzalandırıldı 08:07Prezident Bakıda yarımstansiyasının açılışında iştirak edib 08:01Sonuncu patron, sağkən bayrağa bükülən komandir, qeybə çəkilən əfsanə... – Şəhid əmanəti 07:57Saxta tibbi arayış verən həkimlərlərlə bağlı cinayət işi başlandı 07:50Dopinq qalmaqalı azərbaycanlı atleti London Olimpiadasında bir pillə yüksəltdi 07:41Bu gün 41 şəhər və rayonda qəbul imtahanları keçirilir 07:30Xocalı-Srebrenitsa faciələri daim dərin ehtiramla anılacaqdır 19:06Deputatı İltizam Yusifovun seçiciləri ilə bu dəfəki görüşü onlayn şəkildə baş tutub 19:01Мы всегда будем поминать трагедии в Ходжалы и Сребренице с чувством глубокого почтения 18:56Prezident İlham Əliyev problemləri həll etmək istəyir və açıq bəyan edir ki, heç bir kənar qüvvə Azərbaycana təzyiq edə bilməz 18:52"Yaxşı olar ki, hər birimiz vətəndaş məsuliyyətimizi artıraq" ÖZƏL-MÖVQE 01:01