19 may 11:39iqtisadiyyat

Əmlak bazarında VƏZİYYƏT: sotu 1 milyona satılan torpaqlar, satışa çıxarılan qiymətlər... - MÜSAHİBƏ

Əmlak bazarında VƏZİYYƏT: sotu 1 milyona satılan torpaqlar, satışa çıxarılan qiymətlər... - MÜSAHİBƏ Koronavirus pandemiyasının zərər vurduğu sahələrdən biri də daşınmaz əmlak bazarıdır. İstər mənzil, istərsə də torpaq satışında bir neçə aydır durğunluq müşahidə olunur. Bu bazarın gələcək taleyi ilə bağlı narahatlıqlar mövcuddur. Postpandemiya dövründə qiymətlərin necə dəyişəcəyi isə sual olaraq qalır.
"Əmlak” Ekspert Mərkəzinin direktoru Ramil Osmanlı daşınmaz əmlak bazarına təsir edən amillər, eyni zamanda bazardakı mövcud vəziyyət ilə bağlı Publika.az-ın suallarını cavablandırıb:
- Daşınmaz əmlak bazarında, xüsusilə də torpaq bazarında mövcud vəziyyət necədir?
- Ümumiyyətlə daşınmaz əmlak bazarının heç bir seqmentində hazırda aktivlik, dinamika müşahidə olunmur. O cümlədən də torpaq bazarında aktivlik yoxdur. Bu müddət həm mövsümi, həm də xarakterik olaraq torpaq bazarı üçün aktiv dövr hesab olunmalıdır. Sadəcə dünya iqtisadiyyatında baş verən proseslər Azərbaycan bazarında alğı-satqı əməliyyatlarını məhdudlaşdırıb. Beləliklə də bazarda tələb aşağı düşüb.
- Bu passivlik qiymətlərə necə təsir göstərib?
- Hazırda daşınmaz əmlak bazarındakı qiymət azalması ümumi dinamikanın azalmasına adekvat deyil. Yəni, tələb kəskin şəkildə aşağı düşüb, təklif isə yerində qalır. Amma buna baxmayaraq qiymətlərdə yalnız meyllər müşahidə olunur. Burada kəskin dinamik qiymət azalması müşahidə olunmur. Bunun da əsas başlıca səbəbi ondan ibarətdir ki, hazırda əmlak bazarında əməliyyat getmir. Əməliyyat getmədiyinə görə biz azalmanı müşahidə edə bilmirik. Belə ki, bazarda müşahidə etdiyimiz qiymətlər təklif qiymətləridir. Bu isə insanların satışa çıxardıqları qiymətdir. Alıcının tələbi formalaşdıqda və sövdələşmə getdikdə əmlakın qiymətində nə qədər azalmanın müşahidə olunduğunu görmək olur. Yəni, təklif qiymətlərində çox nadir hallarda azalmalar müşahidə edirik. Ona görə də indiki halda əməliyyat olmadığına görə kəskin dinamik qiymət azalmasını müşahidə etmirik.
- Müəyyən qədər də olsa nisbi azalmalar müşahidə olunurmu?
- Bəzi ərazilərdə nisbi azalmalar var. Məsələn, 1, 2 və 3 faizlik azalmalar müşahidə olunur. Amma bu qiymət azalması demək deyil. Bu da pandemiyanın dünya iqtisadiyyatına təsiri ilə bağlıdır.
- Torpaq qiymətlərində vəziyyət necədir? Müxtəlif ərazilərə görə qiymətlər necə dəyişir?
- Qiymət baxımından götürsək təbii ki, şəhər mərkəzində torpaq ərazilərinin daha baha olduğunu müşahidə edirik. Mərkəz hissələrdə böyük ölçülü, yəni təqribən 1000-2000 kvadratmetr və ondan yuxarı ölçülü torpaq sahələrinin məhdudlaşması prosesi gedir. Buna görə də həmin torpaq sahələrinin mərkəz hissələrdə, o cümlədən bəzi digər ərazilərdə bir sotu üçün yarım milyon, hətta 1 milyon manat belə təşkil edir. Mərkəzi hissələrin ətrafında, yəni hərəkət zolağına yaxın hissələrdə qiymətlər kvadratmetrlə təşkil edir. Bəzi ərazilərdə 1 m2torpaq sahəsinin qiyməti 15-25 min manata qədər qalxıb. Bu o deməkdir ki, həmin ərazidə 100 m2torpağın alınmasına 2 milyon, bəzi hallarda hətta 2,5 milyona qədər vəsait sərf etməli olursan. Mərkəzdən kənara doğru irəlilədikcə qiymətlərin nisbətən azalması müşahidə olunur. Məsələn, Bakının ən ucqar ərazilərində - Əhmədli, Həzi Aslanov, Badamdar, Yeni Yasamal kimi ərazilərdə 1 sot üçün minimum qiymətlər 25-30 mindən başlayır. Amma Sabunçu, Xəzər, Abşeron rayonlarının kəndlərindəki bəzi ərazilərdə qiymətlərin 2-3 min manatdan başladığını müşahidə edirik. Həmin ərazilər yeni yaşayış massivləridir. Yəni, infrastrukturla tam təmin olunmayan ərazilər olduğuna görə orada torpaqların satış qiyməti qismən aşağıdır. Bir çox Bakı kəndlərində də qiymətlər 4-5 min manatdan başlayır. Yəni, harada ki, infrastruktur mövcuddur və yaşayış massivləri var, həmin ərazilərdə qiymətlər minimum 4-5 min manatdan başlayır.
- Mənzil bazarındakı mövcud vəziyyəti və qiymətləri necə dəyərləndirirsiniz?
- Mənzil qiymətləri də torpaq bazarında olduğu kimi oxşarlıq təşkil edir. Mənzil bazarının digər bazarlardan üstünlüyü ondan ibarətdir ki, burada bazar iştirakçıları sırasında dövlət özü də çıxış edir. Yəni, İpoteka və Kredit Zəmanət Fondu və Mənzil İnşaatı Dövlət Agentliyi kimi qurumların timsalında dövlət bu bazarlarda aktivliyi qismən də olsa təmin edir və qoruyub saxlayır. Yəni, bazara ayrılan vəsaitlərin və ipoteka kreditlərinin hesabına mənzil bazarında aktivlik az da olsa qorunub saxlanılır. Bu gələcək dövr üçün mənzil bazarındakı neqativ halların daha tez aradan qalxacağını söyləməyə əsas verir. Amma buna baxmayaraq təbii ki, mənzil bazarında da qiymətlərin azalmasına dair meyllər müşahidə olunmaqdadır. Xüsusilə dəyəri baha olan və 200-250 min manatdan başlayan yaşayış mənzillərinin qiymətində azalmalar var. Paytaxtda elə ərazilər var ki, 5-6 otaqlı mənzillərin qiyməti 500 min manat, hətta bəzi hallarda daha yuxarıdır. Belə mənzillərin qiymətində nisbi azalmalar müşahidə olunmaqdadır. Bu azalmalar hələ ki, dinamik xarakter daşımır. Yəni, 2009-2010-cu illərdə olduğu kimi 15-29 faiz civarında deyil. 2-3, maksimum 5 faiz civarında müşahidə olunur ki, bu da bazar üçün böyük rəqəm hesab olunmur.
- Pandemiya uzun müddət davam edərsə, qiymətlər dəyişə bilər?
- Sözsüz ki, pandemiya aradan qaxdıqdan bir müddət sonra belə iqtisadiyyata təsirləri olacaq. Hətta hesab etsək ki, 1 aydan sonra pandemiya aradan qalxacaq, bütün inzibati məhdudiyyətlər, hərəkət məhdudiyyətləri tam aradan qaldırılacaq, alğı-satqı əməliyyatları, bazar iştirakçılarının fəaliyyəti təmin olunacaq və s. Buna baxmayaraq, pandemiyanın iqtisadiyyata təsiri başqa formalarda özünü göstərəcək, o cümlədən də əmlak bazarına.
Bu mənada hesab edirəm ki, bütün qonşu ölkələrdə, o cümlədən dünyanın əksər ölkələrində iqtisadi proseslər sabitləşməlidir, makroiqtisadi sabitlik təmin olunmalı, neft qiymətləri müəyyən psixoloji həddə qədər qalxmalı, dünya ölkələri arasında hərəkət məhdudiyyətləri aradan qaldırılmalıdır. Eyni zamanda ticarət dövriyyəsi bərpa olunmalıdır. Yalnız bu proseslər baş verdikdən sonra bazarlarda bir sıra istiqamətlərdə sabitliyi müşahidə edə bilərik.
Vəziyyətdən çıxış yolu kimi ipoteka kreditlərinə ayrılan vəsaitlərin həcmi artırıla bilər. Hazırda da artırılmaqda davam edir. Dövlətin apardığı siyasət elə bundan ibarətdir. Bunun artırılması mənzil bazarında dinamikanı qismən təmin edəcək. Amma tam olaraq mənzil bazarının əvvəlki vəziyyətə qayıdacağını bu il üçün demək hələ tezdir.
Whatsapp-da paylaş
SON XƏBƏRLƏR
Nazirlik növbəti 190 manat yardım söhbətinə aydınlıq gətirdi 12:27ABŞ-da 200-dən artıq neft şirkəti müflis oldu: 70 min insan işsiz qaldı 12:23Tələbələrə ŞAD XƏBƏR! - İmtahanlarda bu güzəştlər ediləcək 12:21Karantin cərimələri tutulmağa başladı - Maaş, pensiya, əmlaka həbs... 12:16Estoniya prezidenti İlham Əliyevi təbrik etdi 12:12Adil Əliyev: Ermənistanın heç bir mənəvi haqqı yoxdur 12:08Çimərliklərdən İSTİFADƏ ŞƏRTLƏRİ açıqlandı: ailənizlə getsəniz... 12:04Siyasi rəqibi Trampı axmaq adlandırdı 11:56Ata dilənmək istəməyən oğlunu bıçaqladı - Rəsmi açıqlama 11:52“Sevilya” türkiyəli ulduza 12 milyon avro ödəməyi planlaşdırır 11:49Milli Məclis deputatların maaşı ilə bağlı məlumatlara münasibət bildirib - MƏBLƏĞLƏR 18:48Bakı-Şamaxı yolunda ağır qəzada ÖLƏNLƏRİN ADLARI - RƏSMİ 14:53Mənşəyi məlum olmayan 70 kilo ət aşkar edildi 14:51ÜST-dən Azərbaycanla bağlı CİDDİ XƏBƏRDARLIQ 14:48"Bu baxımdan Şamaxı birinci şəhərdir" - Prezident 14:44"Söyüş söyənlərin başında Əli Kərimli dayanır" - Adil Əliyev 14:39Türküyə körpüləri Azərbaycan bayrağına bürüyəcək 11:47Restoran və kafelər açılır: Sahibləri narazılıq edir 11:43Bu şəxslərə hər ay 800 manat ödəniləcək - QƏRAR 11:40Azərbaycanda havanın temperaturu iqlim normasından aşağı düşdü 11:37Qadından qonaq getdiyi evdə BİABIRÇI HƏRƏKƏT 11:33Azərbaycanda dəhşətli qəza: Beş nəfər öldü, yaralılar var 11:30"Belə getsə, pandemiya daha da artacaq!" — Professordan XƏBƏRDARLIQ 11:26Ekoloji problemlərin həlli sahəsində keçirilən tədbirlər bu sahənin ölkəmizdə prioritet məsələlər sırasına qaldırılmasının parlaq nümunəsidir. 11:22Allahın mübarək günündə dünyaya xoş gəlmisən! 20:22Milli Məclisdə insan alverinə qarşı mübarizəylə bağlı illik hesabat qəbul edildi 17:07Ruhu azad olan bir millət 17:00Azadlıq təşnəsi 16:55Sahibkarlara dövlət qayğısı 16:52Onlar tarixi xidmətlər göstəriblər 16:49Cümhuriyyət qurucularının layiqli varisləri 16:47Abşeronda it dişləyən kişi ölüb 12:58Hollivud ulduzları sosial şəbəkədən 1 günlük imtina edəcəklər 12:55Hulusi Akar: “İraqın və Suriyanın şimalında 1458 terrorçu zərərsizləşdirilib” 12:52Bakıda karantin qaydalarını pozan restoran aşkarlanıb 12:50Türkiyədə Azərbaycan kapitalı ilə qeydiyyata alınan şirkətlərin sayı azalıb 12:47Azərbaycan və Türkiyə Prezidentləri arasında telefon danışığı olub 12:43Şəkidə 1 tondan artıq narkotik tərkibli bitki məhv edilib 12:40Daha bir çempionat təxirə salınıb 12:38"Qapalı yerlərdə maskadan istifadə etməyənlər cərimələnməlidir" 12:34Təlimlərdə Azərbaycan Ordusu döyüş təcrübəsini artırıb 12:31Arzu edirəm ki, Azərbaycanın müstəqil dövlətçiliyi daimi olsun 23:19Prezident İlham Əliyev Azərbaycan xalqını təbrik edib 12:17Uca Allahdan arzu edirəm ki, növbəti Ramazan ayını işğal olunmuş torpaqlarımızda keçirək 12:17Uca Tanrı hər kəsin ibadətini, istəyini və dualarını qəbul etsin! 12:15Adil Əliyev seçicilərin növbəti qəbulunu keçirib 15:08Koronavirusa yoluxan Kadırovun vəziyyəti ağırlaşdı 12:57Kamran Əliyevdən sürücülərlə bağlı MÜHÜM AÇIQLAMA 12:53“Maaş kart”ları ilə bağlı yoxlamalar başladı – RƏSMİ 12:51BP ən çox neft ehtiyatı olan ölkələri açıqladı – SİYAHI 12:48Azərbaycanda vəzifəli şəxs rüşvət alarkən tutuldu 12:46ABŞ Rusiya və Çinə nüvə sınaqları ilə cavab verə bilər 12:38“Emmi” qazanan Haluk Bilginer İngilis serialında baş rolu canlandıracaq 12:35Bakıda quldurlar taksi sürücüsünə hücum etdi 12:31Tarix də açıqlandı: İyunun 3-də… 12:28Vladimir Putin Azərbaycan Prezidentinə təbrik ünvanlayıb 15:16“Zaqatalanın bu kəndlərində qadınları sünnət edirlər” - İddia 15:13"Ölmək istəmirəm" - Könül Xasıyeva 15:07Azərbaycanda bu şəxslərin maaşları artdı - SİYAHI 14:32“Fermer Kartı”ndan istifadə edənlərin diqqətinə - Xəbərdarlıq edildi 14:24